Tiv Thaiv Koj Tus Menyuam ntawm Txhuas Lom Neeg

Txhuas lom neeg ua tau koj tus menyuam mob heev, xws li muaj teebmeem rau nws tus cwjpwm lossis puas hlwb mus tas sim neej. Yog koj raug txhuas lom thaum koj cev xeeb tub, tej zaum koj tus mos ab yuav raug mob. Ntau cov tsev txua ua tej xyoo 1978 muaj cov xim tha tsev muaj txhuas. Tej zaum kuj muaj txhuas lom neeg nyob rau tej khoom ua si qub lossis tuaj lwm lub tebchaws tuaj, nplhaib/saw tes/saw caj dab, tshuaj ntsuab hauv tsev lossis tshuaj kho mobhauv tsev, tej hom tshuaj siv hauv tsev, khoom qab zib tuaj lwm tebchaws tuaj, av, hauv tej pas kav txhuas dej qub, tej qhov chaw ua haujlwm. Xav tau daim ntawv qhia txhij thiab piav kom ntxaws, mus rau ntawm CDC qhov vas sab: https://www.cdc.gov/lead-prevention/prevention/index.html. (lus Askiv xwb)

Cov menyuam yau dua 6 xyoo yog cov muaj feem raug mob tshaj. Coob tug menyuam tsis muaj cov tsos mob qhia tias raug lom. Rau ib txhia, cov tsos mob zoo li mob li tau khaub thuas lossis nkees heev (nkees, tsaug tsis tau zog, mob plab, ntuav).

Koj pab tiv thaiv tau kom koj tus menyuam kom tsis raug lom lossis ua kom qhov txhuas qis dua yog hais tias nws twb raug lom lawm. 4 yam nco cia yog: 

1. Txhob nyob tej qho chaw muaj txhuas 
2. Coj Mus Kuaj
3. Kuaj tsev kho mob
4. Noj zaub mov zoo

Muaj txhuas lom neeg nyob rau ntau qhov chaw, xws li xim tha tsev, phab ntsa, av, plua plav, kua cwj mem, roj teeb, khoom ua si qub, thiab dej los ntawm tus kais dej los. Coob tug menyuam muab tej daim xim tha tsev ntsaws rau lawv qhov ncauj. Lawv kuj ntsaws tej yam lo plua plav txhuas rau lawv lub qhov ncauj thiab. Muaj tej txoj kev yuav pab kom koj tus menyuam tsis muaj kev xwm txheej. 

• Yog hauv koj lub tsev muaj xim tha tsev tawg lossis nti, hais kom ib tug kws tha xim tsev uas muaj ntaub ntawv txog muaj txhuas hauv xim tha tsev tuaj kho. Tsis txhob ua koj tus kheej lossis kom lwm tus tsis tau kawm tawm tuaj ua. Yog koj xauj tsev, hu rau koj tus tswv tsev kom tuaj kho sai li sai tau. Saib peb daim ntawv qhia tseeb Xim Tha Tsev Muaj Txhuas thiab Neeg Xauj Tsev Cov Cai.  
   
• Nquag ntxuav koj cov menyuam tes, tshwj xeeb tom qab lawv ua si nraum zoo, thiab ua ntej lawv noj mov. 
   
• Nquag txhuav koj cov menyuam cov khoom ua si. 
   
• Saib koj cov menyuam cov khoom ua si thiab rooj tog seb puas raug hu kom rov qab xa mus. Lub Consumer Product Safety Commission qhov vas sab qhia cov khoom uas muaj txhuas es raug hu kom xa rov qab. www.cpsc.gov/en/Recalls/.
   
• Tu koj lub tsev kom huv si thiab tsis txhob muaj plua plav li yog ua tau. Qhov yuav tu kom tau plua plav ces yog muab tus pas txhuam tsev ntub dej los txhuam hauv pem teb, so koj cov taw qhov rai, thiab ntxuav tej qhov chaw. Tov dej sov nrog xub npum ntxuav tais diav uas muaj tshuaj” tri-sodium phosphate” (TSP) nyob hauv. Hliv cov dej siv tag rau hauv lub qhov viv. Hnav hnab looj tes yas thaum koj tu/so tsev. Muab cov ntaub, ntaub ntxaum tais diav, thiab daim ntaub txhuam tsev ntim rau hauv ib lub hnab yas kom ruaj es muab pov tseg.  
   
• Kom koj cov menyuam txav dej ntawm tej xim tha tsev nti thiab taw qhov rai. Tsis tas li ntawd, muaj tej rooj tog ntxav kom deb ntawm cov xim tha tsev puas thiab qhov rai es cov menyuam thiaj li tsis nce mus rau sauv.
   
• Tu nraum zoov. Muaj txoj yas txau dej yaug lub lawj, tej kev taug, chaw nres tsheb, thiab tej qab vag ntsib taug kom tshem tawm cov xim tha tsev nti thiab plua plav.
   
• Hle khau ua ntej nkag los hauv tsev lossis muab nws so kom huv huv ntawm ib daim ntaub so nraum zoov. Ua li no yuav pab kom tej av thiab plua plav muaj txhuas tsis txhob los tau hauv tsev. 
   
• Hloov koj cov khaub ncaws ua haujlwm thiab da dej ua ntej koj los tsev, yog koj ua haujlwm nrog txhuas tim koj txoj haujlwm. Tsis txhob ntxhua koj cov khaub ncaws nrog tsev neeg cov khaub ncaws. Muaj txhuas siv rau ntau qhov chaw ua haujlwm, xws li chaw kho taub dej tsheb, chaw ua roj teeb, thiab chaw ua txhuas.
   
• Kuaj cov chaw uas muaj xim tha tsev seb puas muaj txhuas ua ntej kho tsev lossis tshem xim tha tsev tawm. Tsis txhob tshiav, hlawv lossis txhuam/ko xim tha tsev kiag li yog koj tsis paub tseeb hais tias nws tsis muaj txhuas. Nws yuav mus ua tau plua plav txhuas uas menyuam nqus tau mus rau hauv lub cev. 
   
• Npog qhov chaw muaj txhuas nyob sab hauv. Koj siv tau ntawv tuab, hnab ntawv, ntaub nplaum, lossis ntaub yas. Tsis txhob siv ntawv xov xwm uas muaj xim. 
   
• Npog cov av do dus ntawm koj qab vag ntsib taug. Av muaj taus txhuas los ntawm pa roj tsheb lossis xim tha tsev sab nraum. Muab nyom, nroj, nplais ntoo, lossis xuab zeb los npog.
   
• Muab cov ntawv xov xwm thiab cov phau ntawv muaj duab pov tseg lossis pov rau qhov chawv rov xos siv dua. Tej zaum cov kua mem ua ntej xyoo 1980 muaj txhuas lom neeg nyob hauv.

Tib txog kev yuav paub seb koj tus menyuam puas muaj txhuas siab lossis txhuas lom ces tsuas yog mus tso ntsha kuaj tim tus kws kho mob lub hoobkas xwb. Yuav tso ntsha ntawm txhais caj npab, tsis nog ntawm ntiv tes. 

• Txhua tus menyuam muaj 9 mus rau 15 hlis yuav tsum tau mus kuaj tshav seb puas muaj txhuas nyob hauv cov xim ntha tsev tsawg kawg los ib zaug.
   
• Txhua tus menyuam muaj 18 mus rau 24 hlis yuav tsum tau mus kuaj tshav seb puas muaj txhuas nyob hauv cov xim ntha tsev tsawg kawg los ib zaug.
   
• Txhua tus menyuam muaj 25 hlis mus rau 5 xyoos yuav tsum tau mus kuaj tshav seb puas muaj txhuas nyob hauv cov xim ntha tsev yog hais tias lawv tsis tau mus thaum muaj 24 hlis. Lossis yog lawv muaj feem yuav raug lom vim nyob qhov chaw muaj txhuas lom neeg.
   
• Txhua tus menyuam muaj 6 mus rau 17 xyoo yuav tsum tau mus kuaj tshav seb puas muaj txhuas nyob hauv cov xim ntha tsev yog lawv muaj feem yuav raug lom vim nyob qhov chaw muaj txhuas lom neeg.
   
• Coj koj tus menyuam mus kuaj sai li sai tau yog koj lub tsev lossis chaw zov menyuam muaj cov txee qhov rai muaj plua plav thiab cov xim tha tsev nti lawm. 
   
• Cov pojniam xeeb tub yuav tsum mus kuaj lub sijhawm lawv suab tus menyuam. Leej niam muaj txhuas siab hauv lub cev ua mob rau tus menyuam nyob hauv plab.
   
• Hno ntiv tes kuaj ntsha tsis txaus. Lawv kuaj tau tsis meej. Hais kom koj tus kws kho mob tso ntshav ntawm koj tus menyuam txhais caj npab, tsis yog ntiv tes. 

• Yog koj xauj tsev thiab muaj xim tham tsev nti lossis poob hauv koj lub tsev, hais koj tus tswv tsev kom muab coj mus kuaj sai li sai tau. Saib peb daim ntaw qhia tseeb, Xim Tha Tsev Muaj Txhuas thiab Neeg Xauj Tsev Cov Cai, yog xav paub ntxiv. 
   
• Yog koj cov kav dej ua ua ntej 1985, tej zaum cov txhuas cauj muaj txhuas. Yog ua ua ntej 1930, tej zaum cov kav dej yog txhuas. Tej zaum tsim nyog muab koj cov dej coj mus kuaj thiab. 
   
• Ntau cov lag luam thiab koomhaum muaj qhov nqi them tsawg rau kuaj txhuas. Lawv kuaj tau xim tha tsev, dej, av, thiab lwm yam seb puas muaj txhuas. Hu rau lub Department of Health ntawm (651) 201-4620 seb leej twg muaj cov kuaj txhuas no nyob ze koj. 

• Txhob noj zaub mov muaj roj ntau. Roj ua rau lub cev nqus cov txhuas yooj yim dua. 
   
• Pub zaub mov rau koj tus menyuam noj 3 zaug ib hnub, ntxiv rau 2 zaug noj khoom txom ncauj. Lub cev nqus txhuas qeeb dua yog lub plab tsau.  
   
• Siv dej txias ua noj thiab tov mis nyuj txhua zaus. Cia dej los 1 feeb ua ntej mam siv. Yog ua tau, siv dej ntim hauv hwj.
   
• Muab zaub mov ntim cia rau hauv iav lossis yas, txhob ntim rau hauv kaus poom. Tej zaum cov kaus poom “Aluminum” txhuas ua ua ntej xyoo 1995 siv txhuas lom neeg los kaw lawv. Qhov no nkag tau mus rau zaub mov tom qab qhib lub kaus poom. 
   
• Tsis txhob siv tej tais diav qub, tuaj lwm tebchaws tuaj lossis xuas tes ua. Tej co xim siv ua cov tais diav qub, tuaj lwm lub tebchaws tuaj, thiab hub av nplaum muaj txhuas nyob hauv. 
   
• Tsis txhob siv cov tshuaj uas muaj txhuas nyob hauv, xws li Azarcon, Greta, Pay-loo-ah, Ghasard, Bala Gobi, Kandu, Alkohl, lossis Kohl.
   
• Muab cov zaub mov muaj iron, calcium thiab vitamin C ntau rau koj cov menyuam noj. Tej yam no yuav ua rau koj lub cev nqus txhuas nyuab. Saib daim ntawv sau hauv qab no. 

Khoom Noj Muaj Iron Ntau

• Nqaij ntsiv, nqaij nyuj 
• Nqai qaib, nqaij npuas, lossis nqaij mos lwj 
• Ntses tuna hauv kaus poom, ntses sardines, lossis ntses salmon 
• Cov cereal muaj iron (Cheerios lossis Total) 
• Txiv “raisins”, txiv “prunes”, lossis txiv hmab txiv ntoo qhuav 
• Zaub “spinach” 
• Zaub ntsuab, zaub ntug
• Noob ntaum 
• Khob cij 
• Noob taum mog
• Noob taum ci 
• Noob tau pauv 
• Mis nyuj mob liab muaj iron 

Khoom Noj Muaj Calcium Ntau

• Mis nyuj 
• “Yogurt” 
• “Cheese” 
• “Cottage cheese”
• Kias lias, mij nyuj txias, thiab “yogurt” khov nab kuab 
• Ncuav pob kws
• Noob taum dub 
• Noob taum “garbanzo”
• Taum hwv 
• Ntses salmon hauv kaus poom

Khoom Noj Muaj Vitamin C Ntau 

• Txiv kab ntxwv 
• Kuas txiv kab ntxwv 
• Txiv lws zoov
• Kua txiv lws zoov 
• Txiv pos nphuab “Strawberries”
• Zaub “broccoli” 
• Zaub ntsuab, zaub ntug 
• Qos yaj ywm

The Minnesota Department of Health
Xov tooj: 651-201-4620 (asbestos “hom khoom tsis yaj thaum kub thiab xeb” thiab chav ceev kev cai txhuas)
E-mail them at:  health.asbestos-lead@state.mn.us
Mus Hauv vas sab: www.health.state.mn.us/communities/environment/lead/ (lus Askiv xwb)

The National Lead Information Center
Xov tooj:  1-800-424-LEAD
Mus Hauv vas sab: www.epa.gov/lead (lus Askiv xwb)

HUD (Housing and Urban Development)
Mus Hauv vas sab: www.hud.gov/program_offices/healthy_homes/leadinfo (lus Askiv xwb)