Xuquuqda Dadka Guryaha Kireysta Ee Minnesota
Buug-yarehan wuxuu dadka guryaha kireysta ka caawinayaa inay fahmaan xuquuqdooda sharciga ah. Qoraalkan waa mid ku hagaya ee ma aha mid ka jawaabaya su'aal kasta. Sharciyada looga hadlayo buugyarehan badanaa waa kuwa la beddelo. Marka iska hubso in aad la socoto isbeddel kasta. Buug-yarehaan waxaa ku qorana waa xeerarka guud. Waa xeerar xaaladdaada khuseyn kara ama aan khuseyn karin.
Dhismeyaal dabaqyo ah oo guryo badan ayey ugu badan yihiin guryaha la kireysto. Guri keligiis ah, guri la jiito, guri laba dabaqyo ah, kuwa isku dheggan ayaa ka mid ah guryaha la kireysto. Buug-yarehan oo dhan ereyga la isticmaalayo waa "guri" ayadoo loola jeedo nooc kasta oo ka mid guryaha la kireysto oo dhan.
Cutubka 2. Kiraysiga Guri
Heshiiska
“Heshiisku” waa oggolaansho uu kireyste la galo kireeye si uu u kiraysto guri uu ku noolaado. Heshiisku badanaa waa qoraal, laakiin waxa uu noqon karaa mid afka laga sheego. Heshiisku waa in uu ahaado qoraal haddii ay muddada kirada ka badan tahay 1 sano. Qaar ka mid ah kireeyeyaasha dhismayaasha yaryar waxay jecel yihiin in ay heshiis afka ah la galaan kireysteyaasha. Waa arrin sharci ah laakiin dantaadu waxay ku jirtaa inaad gasho heshiis qoraal ah. Haddii guriga aad rabto uu ku dhex yaallo dhisme ka kooban 12 qaybood ama wax ka badan, milkiilaha guriga waa khasab in uu isticmaalo heshiis qoraal ah
Markaad heysato heshiis qoraal ah, milkiilaha guriga waa in uu ku siiyo koobbiga heshiiska. Haddii kireeyuhu kuu diido in uu ku siiyo koobbiga heshiiska kirada ah, kireeyaha waxaa loo diidi karaa in uu heshiiskaas ku isticmaalo maxkamad.
Guud ahaan waxaa jira 2 nooc oo kiro ah, heshiis kiro oo go'an iyo heshiis kiro oo ah xilli Nooca heshiiska kirada ee aad haysato ayaa saameynaya xuquuqdaada sharciga ah ee kirayste ahaan.
Heshiiska Kirada Wakhtiga Go'an
Heshiiska kirada wakhtigiisu go'an yahay waa heshiis wakhtigiisa loo muddeeyey. Heshiiska kirada ee noocan ah waxa uu ku egyahay taariikh cayiman. Xaqa aad u leedahay in aad ku noolaato guriga kirada ah ayaa ku eg taariikhdaas. Kirada muddo lagu cayimo sida caamka waa 6 bilood ama 1 sano. Si aad u joojiso heshiiska kirada ee go'an ee taariikhda la sheegay, inta badan looma baahna in aad siiso milkiilaha ogeysiis qoraal hormaris ah. Qaar ka mid ah heshiisyada muddada go'an ayaa sheegaya in ogeysiis lagaa rabo, laakiin waa in marka hore lagu qoro heshiiska kirada. Xeerarka qaarkood ayaa khuseyn kara haddii ay kiradaadu tahay mid ay kabto dowladda. Xeerarku waxaa dhici karta inay ka duwan yihiin kuwa kale haddii kiradaadda ay kabto dowladdu. Ka eeg “Cutubka 9: Guriyaha Dowladda ama kuwa Kiradooda la Kabo.”
Waxaa dhici karta inaad guriga ku sii jirto ka dib dhamaadka mudadda go’an ee heshiisku dhigayo hadii milkiilaha gurigu uu ogolaado. Waxaa dhici karta inaad guriga ku sii jirto haddii milkiilaha gurigu uu kaa aqbalo kiradda adiga ka dib kolka heshiiska mudadiisu ay dhamaato. Haddii milkiilaha gurigu uu aqbalo kiro ka dib kolka mudadda heshiisku ay dhamaato laakiin aadan saxiixin heshiis cusub, waxa aad toos u hoos tagi heshiiska mudadiisu tahay hal-hal bil.
Qaar ka mid ah heshiisyada muddada go'an ayaa wata dibu-cusbooneysiin toos ah. Taas macnaheedu waa in heshiiska la cusbooneysiiyay (laga kordhiyay) muddadii asalka ahayd haddii aadan kireeyaha siin ogeysiis qoraal ah oo horudhac ah oo aad qorsheyneyso in aad ka guurto dhammaadka muddada heshiiska ka dib. Kireeyaha waa in uu ku siiyo ogeysiis hordhac ah si heshiiska kirada si toos ah laguugu cusbooneysiin doono. Ogeysiiska hordhaca ah waa in lagu sameeyo 15 ilaa 30 maalmood ka hor wakhtiga kama-dambeysta ah ee aad guuri karto. Iska hubsi heshiiskaaga kirada ilaa ogeysiiskaaga ugu dambeeya. Haddii uusan milkiiluhu bixin ogeysiis, heshiiska kirada lama cusbooneysiin doono muddadii asalka ahayd. Haddii milkiiluhu ku siiyo ogeysiiska cusboonaysiinta, waa in aad milkiilaha ogeysiis qoran ku siiso sababta aad u guureyso ka hor wakhtiga kama dambaysta ah. Haddii kale waxaa aad mas’uul ka noqon dhamaan kirada mudadda heshiiska oo dhan marka aad guurto.
Heshiiska Kirada Xilliga Ah
Heshiiskan waa kiro aan lahayn taariikh go'an ama cayiman. Waa hal xilli oo kiro ah ilaa mid kale inta uu kireeyaha guriga ama kireystuhu ay ka buriyaan heshiiska. Kirada nooca ah bil-bil ayaa ah nooca ugu caansan ee kirada xilliga ah.
Si loo joojiyo heshiiska kirada xilliga ah, kireeyaha ama kireystaha waa in laga helo ogeysiis qoraal ah ugu yaraan hal xilli kiro oo buuxa ka hor. Taas macnaheedu waa haddii aad rabto in aad heshiiska joojiso, oo waa in aad kireeyaha siiso qoraal ah ogeysiis maalinta ka horaysa bixinta kirada bisha ugu dambeysa. Haddii milkiilaha guriga uu rabo in uu buriyo heshiiska kirada waa in laga helo qoraal ah ogeysiis si isku mid ah.
Tusaale ahaan, waxaad tahay kireyste guri ugu jira bil-bil ama xilli ah heshiis kiro, oo waxaad rabtaa inaad guurto 1-da Juun. Bisha kuugu dambeysa waxay noqon doontaa Meey kiradeeda oo bisha Meey waxay ku egtahay 1-da Meey. Mulkiilaha gurigu waa khasab inu helo ogaysiis qoran oo sheegaya inaad rabto inaad guurto ugu dambayn habeenka bisha Abriil 30 ka ay tahay. Haddii aad boostadda dhigto ogasysiiska, ku talagal waqti ku filan inaad hesho si kolkaa mulkiilaha gurigu u helo ogaysiiskii waqtigii la rabay.
Gelidda Heshiiska Kirada
Nooc kastoo kireysi ah oo aad ku gasho, waa kuu fiican in uu qoraal kuu yahay si looga fogaado dhibaatooyinka dambe ee idiin dhexayn kara adiga iyo kireeyaha. Haddii kireeyuhu uusan heshiiska qoraal ka dhigin, kireystaha u soo dir waraaq aad ugu sheegeyso waxa aad u maleyneyso in ay yihiin xeerarka heshiiska. Koobbi ah warqaddaas adigu naftaada u hayso. Heshiiska afka ah wuxuu noqon karaa mid sharci ah oo ah khasab sida heshiisyada qoran, laakiin waxaa adkaaneysa in la caddeeyo waxa heshiiska ku jira. Nuqul (copy) warqadaadda ah ayaa kaa caawin kara inaad cadeyso waxa adiga iyo milkiilaha gurigu aad ku heshiiseen kolkii aad wada hadasheen.
Ka hor intaadan saxiixin heshiiska kireeyaha, si taxaddar leh u akhriso dhammaan waraaqaha. Iska hubso in aad si buuxda u fahamto heshiiska ka hor inta aadan saxiixin. Haddii aad rabto inaad beddesho mid ka mid ah shuruudaha heshiiska kirada, waa in aad sameyso waxyaabaha soo socda:
- Kala hadal kireeyaha shuruudaha kirada ee kala duwan. Si deggan oo edeb leh ugu sheeg kireeyaha isbeddelka aad rabto in lagaa sameeyo. Haddii uu kireeyuhu oggolaan waayo isbeddelka aad rabto, si deggan oo edeb leh ugu sharrax sababta aad u doonayso isbeddelka. Eeg haddii aad adiga iyo kireeyuhu ku heshiin kartaan waxyaabaha aad isla fahamteen.
- Haddii kireeyuhu kugu raaco isbeddelada, qor dhammaan isbeddelada aad isku raacsan tihiin ee heshiiska kirada. Arrintaas waa muhiim sababto ah haddii uu dhib jiro, waxaa suurtagaleysa in aadan caddeyn karin isbeddellada aad af ahaan u oggolaatay.
- Adiga iyo kireeyaha waa in aad ku qortaan xarfaha bilowga magacyadiina dhammaan isbaddel kasta.
- Ka dib marka isbeddelada oo dhan la sameeyo oo la shaaciyo; adiga iyo kireeyuhu waa in aad wada saxiixdaan heshiiska kirada.
Waxaad kaloo waydiisan kartaa mulkiilaha guriga inuu saxiiixo heshiis (lease) aad adigu qortay.
MAR KASTA KOOBBI ADIGU KA REEBO HESHIISKA KIRADA
Shuruudaha Heshiiska Kirada
Heshiiska kirada waa waajib isku xiraya kireystaha iyo kireeyaha. Arrintaas macnaheedu waa in adiga iyo kireeyaha waa in aad raacdaan xeerarka heshiiska kirada. Waxyaabahaas waxaa ka mid ah
- marka uu heshiisku bilaabanayo iyo marka uu dhammaanayo
- marka kirada la bixinayo
- marka la bixinayo ogeysiiska guriga looga guurayo
- cadadka lacagta curaarta ah iyo waxa uu dabooli karo
- waqtiyada uu kireystuhu soo geli karo guriga
- sharciyada barxadda baabuurta
- qofka bixiya kharashka kuleyliyaha, nalalka, biyaha, iyo adeegyada kale
- sida dayactirka loo sameyn doono
- qaadista qashinka
- xayawaanka rabbaayadda ah
- martida
- kireyn-hoose
- dayactiridda qalabka
Kireeyuhu kuuma sheegi karo in aad sameyso dayactirka ama hawlo ah dayactir (sidda ka shaqeynta daaradda) ilaa aad qoraal ahaan ku oggolaato oo lacag lagugu siinayo shaqada. Lacagta kirada ayaa lagaa yareynayaa adiga oo kireyste ah ama lacag toos ah ayaa kireeyuhu ku siin karaa, laakiin heshiisku waa khasab inuu si sax ah u yiraa inta ay tahay lacagta lagugu siiyo shaqadda aad qabato.
Kireystuhu wuxuu codsiga kirada guriga kugu weydiin karaa magacaaga oo buuxa iyo taariikhda dhalashadaada si uu macluumaadkaas ugu dhex haysto heshiiskaaga kirada.
Sharciga Minnesota ayaa ku xadeynaya lacagta la isku soo dalacayo kirada xilliga lala soo daaho ganaax ah 8% lacagta kirada aan la bixin. Haddii aad ku nooshahay guri ay dowladdu kabto (tusaale barnaamijka Section 8) lacagta ganaaxa waxaa laga yaabaa in ay ka sii badato oo keliya haddii uu sharciga federaalku u oggol yahay. Si kastaba ha noqoto, khidmadda la soo daahida lacagtu waxaa lagu soo dalaci karaa kaliya kiradda qaybtaada uun – ee ma aha cadadka guud oo ay ku jirto qaybtaadda iyo qaybta dowladda.
Mulkiilaha gurigu waa khasab inuu ku qoro dhamaan khidmadaha aad bixinaysio heshiiska (lease). Waa khasab inuu ku qoro cadadka guud ee bil walba la bixinayo bogga koowaad ee heshiiskaaga (lease). Haddii mulkiilaha gurigu uusan ku qorin khidmadaha heshiiska (lease) ka uuna isku dayo inuu kugu soo dalaco khidmadahaa, waxa aad u sheegan kartaa khasaare ah 3x wixii khidmo qareen ah ee macquul ah oo ku gala.
Qaar ka mid heshiisyaddu (lease) waxa ay dhigaan in mulkiilaha gurigu uu heli karo khidmadaha qareenka haddii uu ku dacaweeyo uuna ku guulaysto kiiska. Haddii heshiiskaagu uu saa yiraa, adiguna siddoo kale waxa aad heli kartaa khidmaha qareenka kaaga baxa hadii aad ku guulaysato dacwo qaan ah oo aad u sheegatay mulkiilaha guriga.
Haddii uu heshiiskaagu u baahan yahay inaad guurto ka hor aakhirka bisha, milkiilaha gurigu kuguma soo dalaci karo kiradda bisha oo buuxda bishaa hore ee la soo dhaafay. Milkiilahu waxa uu uu kugu soo dalaci karaa uun maalmaha bisha ka midka ah ee aad halkaa ku noolayd.
Sharciga Minnesota sida uu qorayo, heshiiska kirada oo qoran ama hadal ah, inaan loo oggolaan doonin in waxyaabaha sharci darrada ah qaarkood ay guriga ku sameeyaan kireystaha ama kireeyaha. Wixii sharci darro ah oo ay ka mid yihiin dhilleysi ama hawlaha la xiriira, sharci-darro in lagu haysto ama haysashada hub, ama soo-saarista, iibsashada, haysashada, iibinta, qeybinta ama wax ah daroogo sharci darro ah ama hanti la soo xaday meel kasta oo ka mid ah dhismaha, oo waxaa ku jira goobaha la wadaago. Sharcigan ma tuuri karaan ama ma beddeli karaan kireystaha ama kireeyaha.
Haysashadda iyo isticmaalka qaar ka mid ah laakiin aan ahayn dhamaan nooc walba oo kaanabas ah iminka waa sharci. Mulkiilaha gurigaaga kaama mamnuuci karo adiga ku haysiga wax walba oo ka sameynsan kaanabas, mida awoodeedu hooseeyso ee mayraxda ah ee la cuni karo iyo waxyaabaha laga soo dhiraandhiriyo mayraxda dadku isticmaalo. Siddoo kale, kaama uu mamnuuci karo mulkiilahu isticmaalka wax kaanabas ka sameysan ama waxyaabaha laga soo dhiraandhiriyo mayraxda dadku isticmaalo, laakiin waa uu kaa mamnuuci karaa inaad guriga sigaar ku qabto ama qaac ku afuufto.
Haddii aad jebiso ballanqaadka heshiiska, waxaad waayeysaa xuquuqdii aad guriga ku sii joogi lahayd. Kireeyuhu wuxuu soo cosdan karaa dacwad maxkamadeed oo ah guri-ka-saarid (ama degid sharci darro ah) oo kaa dhan ah oo ah jebinta heshiiska. Kireeyuhu wuxuu sidaas sameyn karaa ogeysiis la'aan haddii sharciyada la jebiyo. Dacwad-dhageysiga ka-saaridda guriga si dhakhso ah ayaa loogu qaban doonaa ilaa 5 maalmood ka dib marka kireeyaha guriga uu bilaabo habraaca ah ka-saaridda.
Waxaa jira shuruudo kiro oo ay tahay in aad iska ilaaliso. Iska hubso in uusan heshiiskaagu ahayn mid ay ku jiraan waxyaabaha soo socda
- Inaad oggolaato kireeyuhu in uu gurigaaga ka soo galo mar kasta oo ay tahay. Kireeyuhu ma soo geli karo gurigaaga ilaa aad goor hore adigu ka hesho ogeysiis, ama markay jirto xaalad degdeg ah. Haddii heshiiskaagu (lease) uu yiraa mulkiilaha gurigu waa fatashi karaa gurigaaga ama waxa uu tusi karaa kiraystaal cusub markii uu rabo isagoon mulkiilaha gurigu uusan aad ugu dadaalin marka hore inuu ku siiyo 24-saac oo ogaysiis ah oo ah inuu guriga imaanayo waqtiga u dhaxeeya 8:00 subaxnimo (a.m.) ilaa 8:00 fiidnimo (p.m.)., taasi waa qodob sharci-darro ah oo heshiiska (lease) ku yaal waana inaad waydiisato in la bedelo qodobkaa. U beddel oo ku akhri "kireeyaha waxa uu guriga soo geli karaa oo keliya wakhtiyo macquul ah ka dib 24 saac oo ogeysiis hordhac ah si loo dayactiro guriga ama loo tuso guriga kireysteyaal mustaqbalka ah." Ka eeg "Xaq u yeeladka Asturnaanta Xogta" cutubka 3 aad. Xusuusnow in kireytuhu ku qoro xarfaha magaca meelaha la beddelay ee heshiiska.
- Qodobka "horu-marinta ama isku-darista kiro badan." Taas macnaheedu waa in aad wada bixiso kirada muddada kirada oo dhan haddii aad la soo daahdo bixinta kirada ee bil kasta.
- Inaad kireeyaha u oggolaato inuu sameeyo sharciyo cusub oo ah mid si toos ah u dhaqan gala ama sameeya iyadoon la cayimin kirada oo la kordhiyo inta lagu jiro muddada heshiiska.
Cutubka 3. Xaquuqda Kiraystaha iyo Waajibaadyada
Xuquuqda Kireystaha
Kireyste kasta oo ku nool Minnesota waxa uu leeyahay xuquuqaha soo socda:
- Kireeyuhu waa in uu raaco sharciyada kirada ee qoran.
- Kireeyuhu waa in uu guriga ka dhigo meel aan khatar lahayn oo leh caafimaad iyo badqabid.
- Kireeyuhu waa inuu guriga si fiican u dayactiro. Qaab dhismeedka, sameynta, tubbooyinka iyo qalabka waa in laga dhigo wax u shaqeeya si lagu badbaado oo sax ah.
- Mulkiilaha gurigu waa khasab inuu guriga siiyo kulaylin ah ugu yaraan heerkul 68 digrii ah laga bilaabo bisha Oktoobar 1, ilaa iyo bisha Abriil 30, aan ka ahayn in shirkad koronto ay ku tiraa mulkiilaha kuleeylinta waa in la yareeyaa.
- Waxa ay dadku xaq u leedahay in ay la xiriiraan xafiisyada guryaha deegaanka, caafimaadka, amniga, iyo kormeeridd dabdamiska iyaga oo weydiisanaya in kormeerid loo sameeyo guriga (haddii ay adeegyadaas sameeyaan).
- Dhismaha guriga waa in dhinac kasta laga gufeeyo haddii guriga la dhisay 1976 ka hor.
- Qoladda gurigu waa inay u hogaansanto xeerarka, ka dheehida cimiladda guryaha, nigaxa, iyo heerarka tafatirka tamarta ee daaqadaha, iyo albaabadda biyaha celiya.
- Waxa aad xaq u leedahay in aad gurigaaga shido la’aan ugu noolaato. Waxa aad xaq u leedahay inaad amaan hesho aana lagu khashkhasin. Qoladda gurigu uma ogolaato falalka qaarkood inay guriga ka dhacaan, sidda dhilaysi ama falal la xiriira dhilaysi, si sharci-darro ah u isticmaalka ama haysiga wax hub ah ama sameynta, gadashada, haysiga, iska gadida, qaybinta ama xaadir ku ahaanta mukhaadaraad sharci-darro ah ama hanti la soo xaday meel ka mid ah guriga oo ay ku jiraan meelaha la wadaago. Hadii qoladda gurigu ay ku xadgudubto xeerkan, waa aad dacaweyn kartaa.
- Waxa aad xaq u leedahay inaad wacato bilayska ama caawimaad degdeg ah oo wax looga qabanayo tacadi qoyska dhexdiisa ah, xaalad caafimaadka madaxa ah, ama wax kale oo fal ah. Kireeyuhu ma ciqaabi karo dadka soo dacweeya. Sida uu sharciga dhigayo. Kireeyaha waa la dacweyn karaa haddii uu jebiyo sharciga.
- Waxaad xaq u leedahay xogdhowrid iyo in aad xaq u leedahay kireeyaha in uusan oggolaansho la'aan guriga kirada ah iska gelin. Kireeyuhu waxa keliya oo uu guriga soo geli karo waa haddii ay ku qoran tahay heshiiska kirada, ama haddii ay jirto xaalad degdeg ah, ama haddii ay jirto hawl kale oo macquul ah si uu u soo galo oo marka aad ka hesho ogeysiis macquul ah. Xusuusnow, xataa haddii heshiisku dhigayo in kireeyuhu soo geli karo guriga idin la'aan, weli waa in laga helo ogeysiis macquul ah.
- Kireeyaha waa in uu dadka siiyo magaciisa ama cinwaankiisa.
- Kireeyaha ma joojin karo heshiiska, kirada in la kordhiyo, ama ma goyn karo wax adeegyo ah iyada oo aan dadku ka helin ogeysiis qoraal ah.
- Kireeyuhu guriga kaama saari karo ama kaama aarsan karo (waxba kuma yeeli karo) cabashadaada awgeed ama in aad ogaatay xuquuqdaada kireyste ahaan.
- Minneapolis iyo magaalooyin kale oo badan, kireeyuhu waa in uu haysto shati ama leysan.
- Kireeyaha guriga ma goyn karo korontada, biyaha ama ma beddeli karo furaha guriga.
- Kireeyaha dadka kuma khasbi karo in ay ka guuraan guriga iyada oo aan maxkamad la aadin.
- Waxaad xaq u leedahay in lagu soo celiyo lacagtii curaarta, oo ay dulsaar la socoto, 3 toddobaad gudahood (21 maalmood) ka dib markaad guurto oo aad kireeyaha siiso cinwaankaaga cusub. Arrintaas ma shaqeyneyso haddii dhismaha dhib lagu arkay (eeg Cutubka 4). Laakiin kireeyaha waxa uu reeban karaa in macquul ah oo curaarta ka mdi ah si loogu hagaajiyo waxyaabaha jaban iyo kirada aan la bixin. Haddii kireeyuhu sidan sameeyo waa in ay laga helo sharraxaad qoraal ah saddex toddobaad gudahood. Kireeyuhu dadka kuma khasbi karo in ay lacag ka bixiyaan wax kasta oo u dhammaada si caadi ah.
- Kireeyaha uma haysan karo alaabadaada shakhsiga ah kirada aad bixin weydo.
- Kireeyaha waa in uu ku siiyo waraaqda caddeynta kirada ah ee sannadkii la bixiyay (CPR) si aad ugu buuxsato canshuurta guryaha ee gobolka.
- Kireeyaha waa in uu kuu soo sheego kormeerid hore oo guriga dhib looga helay iyo wixii ganaax ah oo horay looga qaaday (eeg Cutubka 4).
- Haddii kireeyuhu kugu soo dallaco lacagta codsiga, kireeyuhu waa in uu kuu sheegaa magaca, cinwaanka iyo lambarka taleefanka ee shirkadda baarista kireystaha ee ay isticmaali doonaan.
- Haddii kireeyuhu qof ku dallaco lacag curaar hormaris ah (oo sidoo kale la yiraahdo "horumariska-la-haynayo") ka dibna ay qofkaas guriga kireyn waayaan, waa in qofkaas lacagta loogu soo celiyo 7 maalmood gudahood.
- Haddii aad tahay dhibbane ay ku dhacday tacaddiyada qoyska gudihiisa oo aad haysato Amar Maxkamadeed oo aad Ammaan ku Hesho oo ah Inaan Lagula Soo Xiriir la'aan, heshiiska ayaad jebin kartaa (eeg Cutubka 5).
- Adiga iyo kiraystayaasha kale waxa aad xaq u leedihiin inaad is abaabushaan oo sameysataan urur kiraystaashu leeyihiin si aad wax uga qabataan arrimaha aad qaabilaysaan adiga iyo kiraystayaasha kale.
Guriga Oo La Iibinayo
Haddii guriga la iibiyo, kireeyaha cusub waa in uu raaco xeerarka kiradaada ee hadda jira haddii aysan heshiiska kiradaada wax kale ku qorneyn. Kireeyaha cusub waa in uu raacaa shuruudahii hore ilaa iyo inta heshiiskaagu ka dhammaanayo. Haddii heshiisku yahay mid ah xilli, waxaad ku khasbi kartaa kireeyaha cusub waa in uu ku siiyo ogeysiis sax ah ka hor intaadan beddelin ama joojin heshiiska kirada.
Beddelka Dhismaha Guryaha
Haddii dhismaha guriga loo beddelo guryo isku haya garbaha difaacid gaar ah ayaad ku leedahay, sida
- Waa in aad hesho ogeysiiska beddelaadda ugu yaraan 120 maalmood ka hor intaadan guurin. Haddii heshiiskaaga kirada uu dhaafo muddada ogaysiiska oo ah 120 maalmood, waxaad xaq u leedahay in aad joogtid ilaa inta heshiiskaagu ka dhammaanayo.
- Guriga ay ku leeyihiin ugu yaraan 1 qof oo ah 62 sano ama ka sii weyn, naafo ah, ama ilmo yar, waxa ay codsan karaan 60 maalmood oo dheeraad ah si ay uga guuraan. Waa in codsigu yahay mid ah qoraal lagu rabo wakhti dheer 30 maalmood gudahood ka dib markaad hesho ogeysiiska ah beddelaadda ee kireeyaha.
- Waa in aad hesho fursadda koowaad ee aad adigu guriga ku iibsan karto. Ka dib marka uu kireeyuhu boostada ku diro ogeysiiska beddellaadda guriga waxaad haysataa 60 maalmood oo aad ku iibsan karto guriga ka hor inta aysan iibsan dad kale.
Guryaha Xaraashka Ah
Guryaha kirada ah waxaa xaraaha shirkadaha amaahda guryaha. Haddii gurigaaga la xaraashayo, dadka deggan dhismaha waxay shariifka magaalada ka heli doonaan ogeysiis loo yaqaan Ogeysiiska Iibsiga Guryaha Xaraashka ah. Ogeysiiskaas waxaa ku qoran taariikhda xaraashka iibka ah.
Kireeyaha guud ahaan waxa uu haystaa 6 bilood laga bilaabo taariikhda iibinta ee shariifka si uu isugu dayo in uu dib u iibsado dhismaha. Xilligaan waxaa loo yaqaan "xilliga lala wareegi karo." Waad ku sii noolaan kartaa guriga inta lagu jiro xilliga lala wareegi karo balse waa in kirada la sii bixiyo. Haddii heshiiska loo qorsheeyay in uu dhammaado ama kireeyuhu (bangiga laba rabo) ku siiyo ogeysiis inaad guurto inta lagu jiro waqtigan, waa inaad ka guurto. Kireeyaha guriga waa in uu bixiyo biilasha korantada haddii ay ku jiraan heshiiska.
Kiisaska intooda badan, kiraystayaashu waxa ay ku sii jiri karaan guryaha milkiilaha lagala wareego ugu yaraan 90 cisho ka dib dhamaadka mudadda lala soo noqon karo guriga. Kireystaha waxa uu xaq u leeyahay qoraal ah 90-maalmood oo ah ogeysiis lagu joojinayo kireysiga oo ogeysiiska lama bixin karo sida uga dhakhso badan dhammaadka muddada lala wareegi karo.
Haddii aad heshiis kula jirto kireeyaha oo uu ku egyahay 90 maalmood ka dib dhammaadka muddada lala wareegi karo, waad sii joogi kartaa guriga ilaa dhammaadka heshiiska. Bangigu waa in uu weli ku siiyo ogeysiis ah 90-maalmood oo lagu joojinayo heshiiska kirada iyo kireysiga taariikhdaas.
Waa in aad bixiso kirada oo ad raacdo shuruudaha heshiiska si aad u sii joogto.
Haddii uu qof iibsado dhisme guryo ah ama guri si uu ugu noolaado, waxa uu qofkaasi xaq u leeyahay in haddii uu rabo goor hore guriga ka saaro. Si kastaba ha ahaatee, mar kasta waa in lagu siiyo ogeysiis ah 90 maalmood.
Haddii bangigu kuu soo diri waayo ogeysiis ah ilaa 90 maalmood, balse uu isku dayo in uu guriga kaa saaro, mar kasta waa inaad hesho qoraalka lagaaga saarayo guriga in laga masaxo diiwaanka maxkamadda. Xuquuqdaas waxay khuseysaa marka la iska saarayo guryo la xaraashayo.
Kiro-Hoosaad
“Kiro-hoosaad” macnaheedu waa in aad qof ka sii kireysato guriga aad adigu kireysatay. Xaq ayaad u leedahay in aad guriga sii kireysato, haddii uusan heshiisku kuu diideyn. Markaad guri sii kireysato adiga ayaa weli masuul ka sii ah wax kasta oo ku dhex qoran heshiiska kirada, xataa haddii aad qof kale ka sii kireyneyso guriga. Haddii aad u maleyneyso in aad guriga sii kireysato mar dambe, si taxaddar leh u aqri heshiiska ka hor intaadan sii kireysan guriga haddii laguu oggol yahay. Heshiisyo badan ayaan kuu oggoleyn in guri la sii kireysato balse qaar ayaa oggolaan kara haddii marka kireeyuhu heshiiska ku qoro.
Waajibaadka Kireystaha
Waajibaadka soo socda ayaa laga rabaa kirayste kasta.
- Haddii kireeyuhu rabo dad uu xog ka soo baarto marka laga codsaneyo guriga, waa khasab in la siiyo.
- Waa in kirada lagu bixiyo wakhtigeeda.
- Waa in la raaco xeerarka heshiiska (laakiin khasab ma aha in la raaco waxyaabo sharci darro ku ah heshiiska).
- Waa in la bixiyo wixii waxyeello ah ee ka badan duugowga iyo jeexjeexidda caadiga ah ee guriga haddii kireeyuhu masuul ka yahay.
- Waa in aan la carqaladeyn kireysteyaasha kale ee guriga.
- Waa in la bixiyo ogeysiis qoraal ah wakhti sax ah marka laga guriga laga guuriyo.
- Kireeyaha looma oggolaan karo waxyaabo sharci darro ah oo ay ka mid yihiin dhilleysi ama hawlaha la xiriira, sharci-darro in guriga lagu haysto ama haysashada hub, ama soo-saarista, iibsashada, haysashada, iibinta, qeybinta ama wax ah daroogo sharci darro ah ama hanti la soo xaday meel kasta oo ka mid ah dhismaha oo waxaa ku jira goobaha la wadaago. Haysashadda iyo isticmaalka qaar ka mid ah laakiin aan ahayn dhamaan nooc walba oo kaanabas ah iminka waa sharci. Mulkiilaha gurigaaga kaama mamnuuci karo adiga ku haysiga wax walba oo ka sameynsan kaanabas, mida awoodeedu hooseeyso ee mayraxda ah ee la cuni karo iyo waxyaabaha laga soo dhiraandhiriyo mayraxda ee dadku isticmaalo. Siddoo kale, kaama uu mamnuuci karo mulkiilahu isticmaalka wax kaanabas ka sameysan ama waxyaabaha laga soo dhiraandhiriyo mayraxda ee dadku isticmaalo, laakiin waa uu kaa mamnuuci karaa inaad guriga sigaar ku qabto ama qaac ku afuufto.
Cutubka 4. Dayactirka iyo Hagaajinta Dhibabka
Guudmarka dayactirka iyo Hagaajinta Dhibabka
Kireeyaha waa inuu guriga u dayactiro si habboon oo ku fiican oo loogu noolaan karo. Waxa kale oo jira shaciyo khuseeya gobolka oo dhan, korontada, dabdamiska, iyo caafimaadka. Magaalooyinka iyo deegaanka qaakiisa waxay leeyihiin xeerar ah dayactiridda guryaha oo waxay ku faahfaahsan yihiin sharciyada dayactirka laga rabo kireeyaha. Haddii aadan ogeyn in magaaladaadu leedahay sharciyada dayactirka, la xiriir xafiiska kormeeridda guryaha ama xoghayaha magaalada.
Dhibaatooyinka dayactirka guud waxaa ka mid ah:
- fiilooyin cilladaysan ama dabacsan
- tuubbooyin biyo ka daataan ama hoos u geli waayaan
- qalab guriga oo aan shaqeyneyn
- daaqado jajaban, shaashad la'aan, ama daaqado aan celineyn dabeylaha duufaanka ah
- malaasid soo dhacaysa
- albaab aan meel la qabto lahayn ama dabsheege la'aan
- la’aanta kuleylin ku filan laga bilaabo bisha Oktoobar 1 ilaa Abriil 30 (ugu yaraan 68 digrii)
- cayayaan ama jiir.
Haddii aad dhibaato ku qabtid cayayaanka ama jiirka, caddayn diyaarso, sida cayayaanka/jiirarka dhintay ama saxaradooda oo tus kormeere ama maxkamad.
Tallaabada ugu horreysa ee wax lagu dayactirayo waa inaad la xiriirto kireeyaha. Haddii aad dhibaato ku qabto in kireeyuhu wax hagaajiyo ka guriga, waxaa jira 3 siyaabood oo ay maxkamad kireeyaha ugu khasbi karto dayactirka:
- Codso kirada maxkamaddu hayso ama Rent Escrow (lacagta kirada u gee maxkamad). Ka eeg “Kiro Meel Dhigida” cutubka 4.
- Dacwee adigoo cuskanaya Sharciga Xal-helidda Kireysteyaasha Minnesota. Ka eeg “Sharciga Xal-helidda Kireysteyaasha Minnesota” (Minnesota Tenant Remedies Act) cutubka 4)
- Dacwada ah Sharciga Xalraadinta Degdegga Ah Ee Kireystaha soo dirso si aad ugu hesho in si degdeg ah amar dayactirid ah. Ka eeg “Sharciga Xalraadinta Degdegga Ah Ee Kireystaha” (Emergency Tenant Remedies Act) cutubka 4.
Kiisaska meeldhigida lacagta kirada ah iyo kiisaska Cawil-celinta Kiraystaha ee Minnesota waxaa loo isticmaalaa ujeedooyin isku mid ah: kolka dayactirka caadiga ee guriga uusan sameyn milkiilaha gurigu. Haddii kiraystahu uu hayo kiro loo dhiibi karo maxkamadda, inta badan waxaa roon kolkaa in kiis Kiro Meeldhigid ah la xareysto. Sababtuna waxaa weeye milkiilahu waxa u badan tahay inuu dayactirka sameeyo haddii maxkamaddu ay hayso kirada. Faahfaahin ku saabsan kiisaska Kiro Meel Dhigida iyo kiisaska Cawil-celinta Kiraystaha ee Minnesota waxaa laga heli karaa hoos.
Kirada Maxkamadda La Geeyo
Haddii uusan kireeyuhu sameyn waayo dayactirid ama ku xadgudba sharciyadda guryaha ee Minnesota, kireystuhu wuxuu soo xareysan karaa Kirada Maxkamadda oo ah kiis maxkamadeed. Sida uu dhigayo sharciga Kirada Maxakamadda, kireysteyaashu waxay kirada geeyaan maxkamad, intii ay siin lahayeen kireeyaha, waxayna ka codsadaan maxkamadda inay ku amarto kireeyaha in uu guriga wax ka hagaajiyo, in uu raaco shuruudaha heshiiska, ama in uu u hoggaansamo sharciyada gaarka ah ee gobolka. Waxyaabaha soo socdaa waa xeerarka iyo nidaamyada kirada maxkamad la geeyo. Xeerarkan iyo habraacyadan waa in khasab in la raaco. La xiriir qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee deegaankaaga ee 1(877) 696-6529 ka hor intaadan bilaabin kiiska kirada la geeyo maxkamad (Rent Escrow).
Ka Hor Intaadan Kiradaada Ku Bixin Maxkamadda
Waa in aad sameyso mid laba arrimood ka hor intaadan kiradaada ku bixin maxkamadda oo aadan bilaabin a Kirada Maxkamadda oo kiis ah. Waxaa fiican inaad sameyso labadaba, laakiin waa in aad keliya sameyso mid ka mid ah waxyaabaha soo socda:
- Adeegso foomka la yiraahdo “Liiska Dayactirka Kireystaha” oo ka eego aakhirka buugan yar si aad waraaq ugu qorato kireeyaha oo ku weydiiso in laguu sameeyo dayactir. Waraaqdu waa in u ku qoran yahay magacaaga, cinwaankaaga, iyo liis qoran oo ah wax kasta oo aad rabto in laguu hagaajiyo. Saxiix warqadda oo ku qor taariikhda. Koobbi ah warqadda adigu naftaada u hayso. Kireeyaha wuxuu haystaa 14 maalmood oo uu ku sameeyo dhammaan dayactirka laga bilaabo wakhtiga ay gaarto warqadda. Haddii dayactirka oo dhan aan lagu sameyn waayo 14 maalmood ka dib waxaad waraaqda u qaadan kartaa maxkamadda si aad u xareysato Kirada Maxkamadda.
ama
- La xiriir kormeeraha guryaha ee deegaankaaga. Kormeeraha guryaha wuxuu imaan doonaa gurigaaga si uu ugu sameeyo kormeerid. Kormeeraha ayaa qori doona warbixin lagu gaarsiiyo kireeyaha wakhti cayiman oo uu guriga ku dayactiro. Weydiiso koobbi ah warbixinta. Waxaad warbixintaas u qaadan doontaa maxkamad si aad u xareysatid dacwada kirada maxkamadda. Haddii waaxda kormeerku ku amarto kireeyaha in uu dayactirka ku sameeyo taariikh cayiman, adigu waa in aad sugaa ilaa taariikhdaas ka dib si aad u bilowdo kiiska kirada maxkamadda. Haddii aad aaminsan tahay in fatashahu uu siiyey milkiilaha wakhti badan oo siyaado ah oo uu ku sameeyo hagaajinta, waa khasab inaad ka dhaadhiciso maxkamadda sababta aad ugu malaynayso in wakhtigaasi uu aad u dheer yahay.
Bilaabidda Kiis Kirada Lagu Bixiyo Maxkamadda
- Waa in aad gebi ahaan kirada lagaa rabo u geyso xoghaynta maxkamadda degmada marka aad xareynayso dacwada Kirada Maxkamadda. Haddii aan lagugu lahayn kiro, uma baahanid inaad maxkamadda kiro geyso. Laakiin ilaa kiisku dhammaado, waa in aad kiradaada bil kasta ku bixiso maxkamadda. Waxaa jirta lacay lagu xareeyo markaad bilaabeyso kiiska maxkamadda ama Rent Escrow, laakiin maxkamaddu waa ayaa kaa dhaafi karta (cudurdaareysa) lacagta haddii aadan awoodin. Waxa aad kala soo bixi kartaa (download) foomamka “Khidmad Saamixida” shabakadda (website) maxkamadda ee ah https://mncourts.gov/getforms/fee-waiver.
- Waa in aad xoghaynta u geyso mid ka mid ah warbixinta kormeeraha (koobbi sharciyeysan ayaa ugu fiican) ama koobbi ka mid ah waraaq aad u qortay kireeyaha oo aad ku weydiisatay dayactirid.
- Sidoo kale waa in aad u sheegtaa xoghaynta magaca kireeyaha iyo cinwaanka adigoo qiyaasaya lacagta ay ku kacayso hagaajinta.
- Xoghaynta maxkamadda ayaa kaa caawin karta in aad hesho codsi ah Kirda Maxkamadda, ama waxaad isticmaali kartaa foomka kirada maxkamadda oo loo yiraahdo 'Rent Escrow Affidavit' akhirka buugan yar. Waxaad u baahan doontaa in aad xoghaynta maxkamadda u dhiito Waraaqda Dhaarta ah, waraaq aad u dirtay kireeyaha ama warbixinta kormeeraha guryaha, iyo gebi ahaan kirada lagugu leeyahay. Xoghaynta ayaa kuu sameyn doonta ballan ah dacwad-dhageysi.
Ogaysiiska Dacwo Dhagaysiga ee loo Diro Qoladda Guriga
- Haddii qiyaasta kharashka dayactiridda uu ka yar yahay $15,000, xoghayntu waxa ay ogeysiis dacwad-dhageysi ah u diri doonaan kireeyaha.
- Haddii qiyaasta kharashka dayactirka uu ka badan yahay $15,000, waa in aad haysataa qof (aan adiga ahayn) oo ogeysiiska dacwad-dhageysiga ah u geeya kireeyaha. Haddii aad dooneyso, shariifka ayaa ogeysiiska dacwada u geyn kara. Xoghaynta ayaa kuu sheegi karta meesha xafiiska shariifka oo qof jooga xafiiskaas ayaa ku caawin kara.
Dacwad-Dhageysi
- Dacwad-dhageysiga wuxuu dhacayaa 10 ilaa 14 maalmood ka dib markaad kirada ku bixiso maxkamada.
- Keenso gebi ahaan markhaatiyaashaada dacwad-dhageysiga, sawirro (hadii ay hayso) iyo koobbiga waraaqaha iyo ogaysiisyada aad u dirtay kireeyaha. Haddii kormeerid la sameeyay, soo qaado caddeyn shaabadeysan oo ah koobbiga warbixinta kormeeraha. Koobbiga shaabadeysan waa mid ka soo baxay waaxda kormeeridda oo waa uu saxiixan yahay iaydoo lagu sheegayo in wax kasta oo ku qoran ay yihiin run iyo sax.
Waxa Maxkamaddu Sameyn Karto
- Inay kireeyaha ku amarto dayactirka.
- In lagaa yareeyo kirada inta dayactirku ka dhammaanayo.
- Inay kuu oggolaato in aad adigu dayactirka sameyso oo aad ka goosato kirada.
- In lagu amro kireeyuhu inuu dib u bixiyo qeyb ahaan ama gebi ahaan kiradii aad bixisay markii dayactirka laguu sameyn waayey.
- In qof kale lagu amro in uu maamulo guriga iyo dayartirkiisa
- In la ganaaxo kireeyaha.
- In kirada lagu siiyo adiga ama kireeyaha.
- In lagu amro kireeyaha in uu raaco heshiiskaaga kirada.
- In lagu amro kireeyaha in uu u hoggaansamo sharciyada gobolka ee gaarka ah.
- In lagu amro kireeyaha in uu bixiyo kharashka qareenka.
Digniin!
Milkiilaha gurigu waxa uu kugu dacaweyn karaa si uu guriga kaaga saaro kiro bixin la’aan awgeed kaliya haddii aadan ka bixin (dabaaji) kirada cadadkeeda oo dhan maxkamadda. Haddii aad dhigto lacagta kirada oo dhan, kireeyuhu gurig kaagama saari karo kirada oo aad bixin weyday awgeed. Haddii aadan haysan kirada oo dhan, waa inaadan soo xareysan dacwada kirada maxkamadda. Guriga ayaa lagaa saari karaa oo waxaad waayi kartaa lacagta aad dhigto maxkamadda.
Haddii kireeyuhu ku dacweeyo inta lagu jiro dacwada Kirada Maxkamadda, waa in aad inta hartay kirada lagu leeyahay keento dacwad-dhageysiga adgigoo ku daraya lacagta xareynta dacwada ee uu kireeyuhu bixiyey. Haddii uu kireeyuhu kuu sheegi waayo lacagta xareynta, waxaad weydiin kartaa xoghaynta maxkamadda.
Kireeyuhu kaama aargoosan karo (adiga waxba kuuma yeeli karo) diiwaangelinta kiiska Kirada Maxkamadda awgiis ama kiis kasta oo kale oo aad ku dalbatay dayactirid. Si kastaba ha noqotee, waa in aad raacdo shuruudaha heshiiskaaga kirada, xataa marka aad kirada ku bixinayso maxkamadda.
Sharciga Xalraadinta Kireystaha Minnesota
Haddii uusan kireeyuhu guriga wax hagaajin, uu raaci waayo heshiiska kirada, ama uusan ku xadgudbin sharciyada xuquuqda shakhsiga ah ee gobolka, waxaad keensan kartaa dacwad ka dhan ah kireeyaha sida ku xusan Sharciga Xalraadinta Kireystaha. Sharcigani wuxuu ka hadlayaa danbiyada guryaha, caafimaadka iyo amniga, iyo in laga soo bixi sameyn waayo dayactirka lagu heshiiyey xataa haddii uusan dhibka dayactirka ahayn xadgudub sharci ah. Si loo adeegsado sharcigan, waxaa fiican in aad hesho qareen. Sharcigan waxaa loo isticmaali karaa marka kireeyuhu diido in uu dayactiro oo uusan kireystuhu rabin in uu guuro ama guriga ayaa la xirayaa.
Haddii aad ku guuleysato kiiska Sharciga Xalraadinta Kireystaha, maxkamaddu
- Waxay amri kartaa kireeyuhu in uu dayactirka sameeyo ama kireeyuhu amar maxkamadeed ayuu diiday
- Waxay adiga kuu sheegeysaa in aad dayactirka sameyso oo aad ka goyso kharashka dayactirka kirada
- Waxay magacaabeysaa qof inuu qaato kirada una isticmaalo inuu ku dayactir ama
- Waxay amri kartaa in kirada lagaa yareeyo
- Waxay kireeyaha ku amri kartaa in uu raaco heshiiska kirada
- Waxay kireeyaha ku amri kartaa in uu raaco sharciyada u gaarka ah gobolka
- Waxay amri kartaa dayactir degdeg ah oo la xiriira koronto la'aan iyo adeegyo kale ee lagama maarmaanka ah.
- Waxay ku amri kartaa kireeyuhu in uu bixiyo kharashka qareenka.
Sharciga Xalraadinta Degdegga Ah Ee Kireystaha
Haddii ay kugu dhacdo xaalad degdeg ah sida kharashaadka ama adeegyada kale ee lagama maarmaanka u ah kireeyuhu guriga, waxaad soo xareysan kartaa Dacwada Xalraadinta Kireystaha ee Degdegga ah (ETRA). Maxkamaddu waxa ay saamixi kartaa (masaabixid) khidmadda dacwo xareynta ee kiisaska noocan ah haddii aad danyar tahay. Codso “Khidmad Saamixid.” Uma baahnid in aad sugto 2 toddobaad inta ay ka dhacayso warqad ah dayactir oola diray oo uma baahnid in aad soo wacdo kormeeraha guryaha.
Waa aad ka codsan kartaa maxkamadda amar hagaajin guriga ah oo degdeg ah markii xaalad khatar ahi ay jirto sidda marka
- Dowladdu ay kala noqoto laysinka kireynta guryaha mulkiilaha guriga, ay soo saartay amar lagu dumina guriga, la soo saartay ogaysiin ah in lagu talagalsan yahay in guriga la dumiyo ama la go’aamiyey in guriga aan lagu noolaan karin.
- Dhiqle badan uu galay guriga
- Mid ka mid ah alaabooyinkan soo socotaa uusan shaqeyn
- Biyaha qasabada
- Biyaha kulul
- Kuleyliyaha
- Korontadda
- Tas’hiilaadka musqusha
- Qaboojiyaha
- Mukeeyfka (haddii uu heshiisksu (lease) uu balan qaado inuu bixiyo mukeyf)
- Wiish [haddii uu heshiiksu (lease) uu balan qaado inuu bixiyo wiish]
- in xaaladaha, adeegyadda, ama tas’hiilaadku gurigu ay khatar culus ku yihiin ayna si xun u saameeyaan caafimaadkaaga iyo amaankaaga
ama - Haddii ay jiraan waayid adeegyo lagama maarmaan ah oo mulkiilaha gurigu uu mas’uul ka yahay inuu bixiyo.
Waa inaad isku daydo in aad kireeyaha 24 saac ogeysiiso ka hor intaadan aadin maxkamad. Waa in aad taleefan kula xiriirto, oo haddii uu kireeyuhu uusan joogin, farriin uga tag qof kale oo u sheegi kara. Haddii aysan jirin hab looga tagi karo fariin, taleefan kula xiriir dhowr jeer wakhtiyo kala duwan maalintii. Hubso in aad qoroto wakhtigii aad taleefanka u dirtay iyo waxaad kala kulanto. Maxkamaddu waxa ay ku amri kartaa kireeyaha in uu dayactirka ku sameeyo, ama waxay ku amri kartaa wixii kale oo ah xal laga heli karo Dacwadda Kirada Maxkamadda
Dacwada Xal-raadinta (eeg cutubka 4). Waa in aad la xiriirto qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee degmadaada si ay kuu caawiyaan ee 1(877) 696-6529.
Cutubka 5. Wax ka Beddelida ama Joojinta Heshiiska
Siyaabaha loo Beddelo ama Loo Joojiyo Heshiis Guri Degida
Waxaa jira dhowr qaab oo loo beddelI karo ama loo joojin karo heshiiska kirada. Waxay ku xiran tahay heshiis kirada oo go'an ama mid ah xilliyeed (eeg cutubka 2 oo aad ka heleyso faahfaahin). Haddii aad adiga iyo kireeyaha isku raacdaan inaad beddeshaan ama joojisaan heshiiska, sidaas ayaa kuugu filan inaad sameysaan bedelaad ama joojinta heshiiska. Arrintan waxay ku fiican tahay heshiis kiro oo ah afka ama qoraal, heshiis go'an ama heshiis xilliyeed. Laakiin waa ay ka duwanaan kartaa arrintu saa haddii aad ku nooshahay guri dowladdu kabto kiradiisa sidda kuwa Qaybta 8 (Section 8).
Iska hubso in aad hesho heshiiska oo ah qoraal. Haddii aadan heshiiska ku helin si ah qoraal, "waxaan iri, waxaad tiri" dood ah ayaa idiin bilaabaneysa in ay soo ifbaxdo goor dambe. Waxaa ku qaban kara shuruudihii hore ee heshiiska kirada, sida bixinta kirada lagugu leeyahay oo dhan.
Digniin! Haddii aad jebiso kirada adigoon jebin heshiiska kireeyaha, kireeyuhu wuxuu kaa rabaa in aad bixiso kirada muddada heshiiska oo dhan haddii kireeyuhu waayo qof kale oo uu dib uga sii kireeyo guriga. Kireeyaha waajib kuma aha helidda qof kale oo ah kireyste ku beddela.
Ma jirto xuquuq toos ah oo lagu jebin karo heshiiska kirada. Kireystaha noqda dhibbane ay ku dhacday tacaddiyada qoyska guihiisa,kiraystayaasha ay noqoto inay aadaan rug caafimaad ama meelaha daryeeladda mudadda dheer ah lagu bixiyo, iyo kireystaha dhinta inta lagu jiro xilliga kirada waxaa laga yaabaa inay soo afjaraan heshiiska kirada goor hore iyadoon oggolaansho laga helin kireeyaha. Haddii kale, ma jirto hab toos ah oo lagu jebin karo heshiiska kirada. Kireeyuhu uma baahna afjaridda heshiiska haddii ay kugu dhacdo shaqo la'aan. Sidoo kale uma baahna in uu afjaro kirada haddii aad guri iibsaneyso ama haddii shaqa ahaan laguu wareejiyo Gobol kale. Haddii aad guri iibsaneyso ama laguu wareejin karo shaqo meel kale waa in lagu daro oraah kale heshiiska si laguugu oggolaado in aad jabiso heshiiska sababahaas awgood.
Kordhinta Kirada
Haddii ay dhici karto iyo goorta kireeyuhu kordhin karo kirada waxay ku xiran tahay nooca kirada la haysto.
Heshiiska Muddada Go'an
Kirada muddada go'an waa mid caadi ahaan lagu jiro muddada la saxiixo oo dhan. Heshiiska qoran wuxuu qornaan kara sida iyo goorta la kordhinayo kirada, haddii la isku af garto. Haddii aysan waxba ugu jirin heshiiska kirada in la kordhinayo, waa in lagu sheego qoraal ahaan marka la saxiixayo heshiiska in aysan dhacayn kiro la kordhinayo muddada heshiiska.
Heshiiska Xilliyada
Haddii aad ku jirto heshiis kiro ah mid xilliyeed, sida kireysi bil-bil ah, kireeyaha ayaa ku kordhin kara kirada intii uu rabo, had iyo jeer sidii ay rabaan. Kama jirto xakameyn ah kirada Minnesota wixii aan ka ahayn guryaha ay dowladdu leedahay ama ay kabto. Laakiin, waxaa jira waxyaabo uu kireeyuhu guriga ka sameyn karo ka hor intaan kirada la kordhin.
Waa in kireeyaha laga helo ogeysiis ka hor intaan kirada la kordhin. Arrinaas macnaheedu waa in la kala helo ogeysiis qoraal ah ugu dambeyn 11:59 saqda dhexe ee maalinta ka horreysa xilliga ay kirada xigta billaabaneyso. Kordhinta kiradu ma dhaqan galeyso ilaa muddada labaad ee kirada ee ku xigta ogeysiiska, haddii uusan ogeysiisku sheegeyn wakhtiga la dhaqan galinayo ee xilliga dambe. Marka ay kiradu tahay bil-bil oo kirada la iska rabo bil kasta maalinta ugu horreysa, ogeysiiska qoran ee la bixiyo Diseembar ma noqon karo mid sharci ah ilaa Feberaayo.
Waxaa la diidi karaa kororka kirada oo kala ah 3 xaaladood sida hoos ku qoran
- Kireeyaha marka uu kordhiyo kirada si uu kireytaha uga aargoosto ka dib marka kireystuhu xuquuqdiisa doonto (eeg cutubka 4)
- Kireeyuhu in uu kor u qaado kirada si uu kireystaha ugu sameeyo takoorid, ama
- Kireeyuhu in uu bixiyo ogeysiis aan sax aheyn.
Haddii ay dhacdo mid ka mid ah xaaladahaan, waa inaan la bixin kirada la kordhiyey. Sidoo kale, haddii aad u malaynaysid in kirada lagugu badiyey takoorid awgeed, la xiriir Waaxda Xuquuqda Aadanaha ee Minnesota (https://mn.gov/mdhr/) ama waaxda xuquuqda madaniga ah ee deegaankaaga si aad wixii cabasho ah ugu gudbiso.
Xusuusnow, haddii aadan bixin kirada la kordhiyay, kireeyuhu waxa uu kugu dacweyn karaa in guriga lagaa saaro. Laakiin kireeyuhu kaama saari karo guriga iyadoo aysan jirin dacwad maxkamadeed oo ah in guriga la iska saaro. Haddii kireetuhu kula tago maxkamad, u sheeg garsooraha in uu jiro ogeysiis aan sax ahayn ama takoorid ama aargoosi. Taxaddar yeelo. Haddii garsooruhu go'aansado in kireeyuhu uusan sameyn wixii aad ku sheegatay, waa in aad bixiso kirada lagugu kordhiyey iyo kharashaadka maxkamadda. Haddii aad bixin weydo, guriga waa lagaa saarayaa.
Xaquuqda dhibbanaha Tacadiga Qoyska Gudihiisa ka Dhaca uu ku Jabin Karo Heshiiska
Sharci ahaan waad jebin kartaa heshiiska haddii aad tahay dhibbane tacaddiyada qoyska gudihiisa, faraxumeyn galmo, ama dabagalid, balse aad sameyso 2 wax
- Sii kireeyaha
- Koobbi ah Amarka Maxkamadeed oo ah Ilaalinta ama Xakamaynta Dhibaato jirta iyo
- Warqad saxiixan oo taariikhaysan ama emayl, ama dhambaal (text) ama isticmaalka wax aalad ah oo kale oo koronto ku shaqeysa oo aad si joogta ah u isticmaasho si aad ula xiriirto qoladda (eeg “Ogeysiiska burinta heshiiska cabsi rabshad ah awgeed” (Notice to end lease due to fear of violence) (Minn. Stat. § 504B.206) aakhirka buugan yar) oo sheegaya
- in aad ka baqeyso tacaddi kaaga yimaada qofka ku magacaaban amarka maxkamadeed
- in aad u baahan tahay in aad heshiiska jebiso
- taariikha uu liiska heshiiska dhamaanayo iyo
- maxaad ka rabtaa kireeyaha in uu ku sameeyo alaabtaada.
- Koobbi ah Amarka Maxkamadeed oo ah Ilaalinta ama Xakamaynta Dhibaato jirta iyo
- Inaad bixiso kirada bisha aad guureyso.
Waxaad sidoo kale waayi doontaa curaartaadii. Kireeyaha ayaa haysanaya curaarta si uu kuugu oggolaado in aad heshiiska jebiso.
Haddii aadan haysan (ama aadan rabin inaad hesho) Amar Maxkamadeed oo ah Ilaalinta ama Xakameynta Dhibaatooyinka, waxaad xaq u leedahay inaad soo bandhigto dukumiinti (eeg “Qoraal ay soo saareen dhinac saddexaad oo aqoon u leh sharciyada” aakhirka buugan yar) mid kasta oo ka mid ah oo muujinaya inaad tahay dhibbane tacaddiyo qoys gudihiis, faraxumeyn galmo, ama dabagalid ay ogyihiin
- maxkamad
- booliis
- xirfadle daryeel caafimaad oo shati haysta
- qof u dooda tacaddiyada qoyska gudihiisa, ama
- a sexual assault counselor.la-taliyaha faraxumeynta galmada.
Qoladda gurigu ma bixin karto (la wadaag ama u sheeg) wax akhbaar ah oo aad ku siisay wax dukumiinti ah ama xaqiiqda ah inaad doonayso inaad ka baxdo liiska heshiiska iyadoo sababtu tahay dagaal qoyska dhexdiisa ah. Sidoo kale, qoladda gurigu ma bixin karto ciwaanka meesha aad u guurtay.
Haddii aad su'aalo qabto, la xiriir xafiiska adeegyada sharciga, qof u dooda tacaddiyada qoyska gudihiisa, ama la-taliyaha faraxumeynta galmada. Wixii macluumaad dheeraad ah, ka eeg xaashida xogta xaqiiqda ee Dhibbanaha Tacaddiyada Qoyska Gudihiisa, Dabagalidda, ama Dambiyada Waaweyn: Xuquuqda lagu Jebiyo Heshiiska Kirada.
Cutubka 6: Siyaabaha Sharci -darrada ah ee Milkiilayaashu ay isugu Dayaan inay ku Khasbaan Kiraystahu inuu Guuro
Guriyo Aan Lagu Noolaan Karin
Mararka qaar guri ayaa lagu arkaa dhibaatooyin badan oo dayactirid ah oo dadku waxay sheegaan in aysan ku sii noolaan karin. Taas oo kale waxaa la yiraahdaa guri-ka-saarid iska muuqata. Guri-ka-saaridda iska muuqata macnaheedu waa in kireeyuhu uu sameyn waayo dhibaato dayactirid ah ama xaalad kale oo jirto oo aad u culus oo guriga looga baxo.
Haddii aad go'aansato inaad jebiso heshiiska adigoo haysta gar ah guri-ka-saarid iska muuqata, kireeyaha waa inaad siiso qoraal ah ogaysiiska dhibaatada. Waraaqdaas waa inaad ku sheegto in uu heshiiskii jebiyey kireeyaha iyo inaad guriga ka guureyso haddii aan dayactirka lagu sameyn wakhti macquul ah. Koobbi ka reebo waraaqdaas. Haddii uu jiro kormeere jooga deegaankaaga, la xiriir oo weydiiso in kormeer laguugu sameeyo guriga. Ka reebo koobbi ah amarrada dayactirka si aad ugu caddeyso xaalka guriga. Sidoo kale waxaa fiican in laga codsado waaxda caafimaadka in ay sameyso kormeer kale oo ay ku amari karto dayactirid. Haddii aan dayactirka la sameyn, waa in aad guriga ka guurto wakhti macquul ah ka dib marka dayactirka la sameeyo.
Digniin!
Guri-ka-saaridda iska muuqata waxa uu jiraa oo keliya haddii uu kireeyuhu sameyn waayo dayactirka ama adeegyada muhiimka ah. Guri-ka-saaridda iska muuqata caadi ahaan waxay khuseysaa oo keliya xaaladaha aadka u daran ee ah inaan guriga lagu noolaan karin, sida marka guriga laga waayo kuleyliye ama biyo. Haddii aadan rabin inaad guurto, ee cutubka 4 waxyaabaha aad sameyn karto marka ay jiraan dhibaatooyin daran oo la xiriira dayactirka.
Haddii aad ka soo dacwooto guri-ka-saarid iska muuqato oo aad iska guurto, waxaa laga yaabaa in kireeyuhu ku dacweeyo. Lacagta kireeyuhu kugu dacweyn karo waxay ku xiran tahay nooca uu gurigu yahay. Haddii aad ku jirto heshiis ah bil-bil, kireeyaha ayaa kugu dacweyn kara hal bil oo kiro ah. Haddii aad ku jirto heshiis ah xilli go'an, kireeyuhu wuxuu kugu dacweyn karaa inta ka harsan heshiiska in lagugu leeyahay. Haddii mulkiiluhu kugu dacweeyo magdhow, waa in aad caddeyso in ay jirtay guri ka saarid iska muuqata.
Waa inaad maxkamadda ugu keento waxyaabaha soo socda caddeyn ahaan
- gebi ahaan waraaqaha aad u dirtay kireeyaha ee ku saabsan dayactir loo baahnaa
- markhaati-kac
- sawirro iyo
- amarradii hagaajinta ee kormeeraha guryaha iyo waaxda caafimaadka.
Si kale haddii loo dhigo, waa in aad caddeysaa in ay xaaladaha aad u xumaayeen oo lagugu qasbay inaad ka guurto. Haddii kireeyaha kugu dacweeyo magdhow, waxaad dalban kartaa in laguu soo celiyo kirada muddadii aad ku noolayd guriga ee uu jiray dhibka dayactirka (eeg cutubka 4).
Goosashada Korontada
Qoladda gurigu ma jari karto korontadaada.
Isla markiiba la xiriir kireeyaha haddii korontada lagaa gooyo. Haddii kireeyuhu joojiyo adeegyada guriga, waxaad dacweyn kartaa in wixii lagaa gooyey laguu soo celiyo. Waxaad sidoo kale ku dacweyn kartaa in aad soo ceshato ugu badnaan 3 jeer qiimaha waxyeellada kaa soo gaadhay ama $500, hadba kii weyn, iyo kharashaadka qareenka. Haddii kireeyuhu kuugu soo celiyo korontada wakhti macquul ah, waxaad ku dacwoon kartaa oo keliya lacagta dhabta ah ee kaaga baxday. Lacag ma heli kartid haddii wixii lagaa xitay ay sabab u ahayd wax adiga ama martidaadu aa sameyseen oo aad waxyeello u geysateen korontada. Kahortagidda wax lagaa xirto oo sharci-darro ah waxaa laguu soo celin karaa marka xaraashku soo idlaado ka dib ama heshiiska amaahda guriga la nasasho.
Dambi yar ayey ku noqoneysaa kireeyaha in uu gooyo korontada, gaaska, ama adeegyada biyaha si aad uga guurto. Kireeyuhu waa in uu caddeeyo in ay jirto sabab macquul ah oo uu u gooyey adeegyada, sida dayactirka. Mararka qaarkood, shirkadda adeegga ayaa goosan kara korontada haddii kireeyuhu bixin waayo biil uu isagu masuul ka ahaa.
Adiga ama kireyste kale ayaa bixin kara biilka gaaska, korontada ama biyaha oo dabadeedna ka goosan kara kirada haddii shirkadda adeegyada
- Ay goosato korontada
- Ay soo dirto ogaysiis kama-dambeys ah in la goyn doono korontada ama
- Ay guriga ku soo dhejiso ogeysiis ah goynta korontada.
Keliya waa in aad bixiso biilkii ugu dambeeyey. Uma baahni inaad bixiso wax kasta oo ah biilashii hore ama kharash la socda.
Haddii aad ku nooshahay dhisme ka kooban 1 ilaa 4 guri, waxaad xaq u leedahay in aad la wareegto koontada ama gaaska oo aad adigu isugu qorto sidii macmiil cusub. Waxaad sidaas sameyn kartaa haddii aad ka soo bixi karto shuruudaha laga rabo macmiil kasta oo cusub. Haddii aad noqotid macmiil cusub, lama rabo inaad bixiso WAX ah biilashii hore. Arrintaas waxaa ku jira waa wixii ugu dambeeyay. Shirkadda korontada KUMA weydiin karto inaad bixiso curaar.
Haddii aad xaaladan ku jirto, la xiriir qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee deegaankaaga si aad caawimaad uga hesho.
Magaalada Minneapolis, waxaa jira sharciyo gaar ah oo ku saabsan korontada, sida
- Kireeyuhu waa in uu ku siiyaa ogeysiis qoraal ah (oo lagu daray heshiiska kirada ama dukumiinti gooni ah) isagoo sheegaya yaa ah qofka masuulka ka ah bixinta biilasha aad isticmaashay.
- Haddii uusan guryaha ka jirin koranto-cabbire gooni kala ah, gaaska iyo biyaha laga isticmaalo guri kasta, kireeyaha guriga ayaa masuul ka ah bixinta biilasha.
Xirashada Guriga
Waxaa sharci darro ah kireeyaha inuu kaa xirto guriga karada ah, in alaabtaada la dhigo jidka, ama in la beddelo qufulka sabab kasta ha noqotee, xataa haddii aad la daahdo kirada. Kireeyuhu wuxuu guriga kaa saari karaa oo keliya marka uu keensado dacwad maxkamadeed oo ah guri ka saarid (ama "deggenaansho aan sharci ahayn") oo adiga kaa dhan ah Qofka kaliya ee xoog kaaga saari kara guriga waa booliis fulinaya sharciga (booliis ama shariifka ciidanka asluubta magaalada). Laakiin booliisku waxay sidaas asmeyn karaan waa keliya marka kireeyuhu kaaga guuleysto maxkamadda oo garsooruhuna soo saaro Qoraalka Qaadashada Hantida.
Haddii guriga lagaaga xirto si sharci darro ah oo aad rabto inaad ku laabato guriga, samee waxyaabaha soo socda
- Raadso qof kuu ah "markhaati." Waxaa laga yaabaa inaad weydiisato saaxiib ama qof kale oo ku nool dhismaha in uu ku soo raaco markaad rabto inaad ku laabato guriga
- U wada taga kireeyaha guriga adiga iyo markhaatiga oo ka codso kireeyaha inuu kuu oggolaado inaad guriga ku laabato iyo
- U sheeg kireeyaha inaysan sharci ahayn in guriga la iska xirto.
Haddii kireeyuhu weli diiddan yahay inaad ku soo noqoto guriga, samee waxyaabaha soo socda
- La xiriir booliiska oo ka codso inay kaa caawiyaan inaad dib ugu laabato guriga.
- U sheeg booliiska inaad rabto inaad xareysato dacwo.
Iska hubso inaad qorato lambarka sarkaalka booliiska. Macluumaadkaas waxaa laga yaabaa in uu ku caawiyo haddii aad hesho amar maxkamadeed oo aad guriga ugu noqoto.
Haddii aadan weli dib ugu laaban karin guriga, raadso qareen, xafiiska adeegyada sharciga ee degmadaada ama qareenka magaalada isla markiiba si aad talaabo sharci ah uga qaaddo kireeyaha. Waxaad isla markiiba aadi kartaa maxkamada si aad isla markaaba uga soo hesho amar degdeg ah oo aad ugu noqoto guriga. Waa in aad dacwad-dhageysiga maxkamadda keensato caddeyn ah meeshaad ku nooshahay, heshiis kiro, ama wax cinwaankaagu ku yaal, sida laysanka baabuurka ama xaashiyaha biilka.
Markaad dib ugu noqoto gurigaaga waxaad u baahan kartaa inaad dacwad ka gudbiso kireeyaha si laguu siiyo lacagtii kaa baxday guriga markii lagaa xirtay. Waxaad ku dacweyn kartaa kireeyaha lacag ah mid ilaa 3 jeer ka badan kharashyada dhabta ah ee jeebkaaga ka baxay (sida lacagta aad ku bixisay meel kale oo aad ku noolaatay) ama $500, hadba tii idiinkua badan. Waxaad dirsan kartaa dacwo ah Maxkamada Heshiisiinta hadii lacagtaada dacwada ay tahay $15,000 ama wax ka yar. Waxaa jira khidmad lagu xareeyso dacwadaha si loo bilaabo kiisaska laakiin maxkamaddu waa ay kaa saamixi kartaa (masaabixid) khidmaddaa haddii aad danyar tahay. Waydii kalkaaliyaha maxkamadda in Khidmad Saamixid laguu fidiyo.
Difaacidda ah xirashada sharc-darrada ah waxay sidoo kale khuseysaa kireystaha haddii ay jirtay xaalad ah xaraashka guriga ama in amaahdii guriga lala noqday.
What are my rights if something changes with the building or ownership?
If the building is sold…
The new owner has to follow the rules of your lease unless your lease says differently.
The new landlord has to follow these terms until your lease ends. If you have a periodic lease, you can force the new owner to give you proper notice before changing or ending your lease.
If the building is turned into condos…
Sometimes a new owner might want to stop renting the apartments and turn them into condominiums (condos) which are sold like a house. That means you may have to move out if you can’t afford to buy your home.
If the building is converted (changed) to condominiums, you have special protections, including
- You must get a notice of conversion at least 120 days before you have to move. If your lease runs past the 120-day notice period, you have the right to stay until your lease ends.
- Households with at least 1 person who is either 62 years old or older, handicapped, or a minor child can demand 60 more days to move. You must give the written demand for extra time within 30 days after getting the landlord's notice of conversion.
- You must get first option (opportunity) to buy your home. After the landlord mails the notice of conversion you have 60 days to buy your home before they can try to sell it to anyone else.
If the building goes into foreclosure…
A landlord’s mortgage lender can foreclose on the rental property. If your apartment goes into foreclosure, you get a notice from the Sheriff called a “Notice of Mortgage Foreclosure Sale”. This notice tells you the date of the foreclosure sale (also called Sheriff’s sale).
During the Redemption Period
Your landlord generally has 6 months from the date of the Sheriff’s sale to try and buy back the building. This is called the “redemption period.”
- You can live in your apartment during the redemption period. You still have to pay rent. Your landlord still has to pay the utility bills if the lease requires it.
- If your lease is scheduled to end or the landlord (not the bank) gives you notice to move during the redemption period, you may have to move.
After the Redemption Period
In most cases, you can stay in foreclosed rental property after the end of the redemption period.
You can stay for 90 days or until the lease expires, whichever is more. If you have a lease that ends later than 90 days after the end of the redemption period, you can stay in your apartment until the end of your lease. You must pay rent and obey the terms of your lease like you normally would.
Whether it’s from your landlord or the bank, you are entitled to a 90-day written notice to move out. The notice cannot be given before the end of the redemption period.
If the bank did not send you a 90-day notice, but tried to evict you anyway, you can get the record of the eviction against you expunged from court records. This right only applies to evictions in foreclosures.
- If someone buys your apartment building or home to use it as their “personal residence” (so they can live there), they can make you leave earlier. But they must still give you a 90-day notice.
More About Your Right to Privacy
A landlord may not enter your apartment unless they have a business reason to enter AND they have given you 24-hour notice to come between 8:00 a.m. and 8:00 p.m. This rule does not count in an emergency.
It is a good idea to agree ahead of time when it is okay to enter. It is best to put this agreement in writing and keep a copy for yourself.
A landlord must have a business reason to enter your apartment. Examples of business reasons include things like
- showing the unit to a possible new tenant
- showing the unit to a possible buyer, insurance agent, or appraiser
- doing maintenance work
- letting a government official in for an inspection
- you are causing a disturbance within the unit
- the landlord has a reasonable belief that you are violating lease rules inside your apartment
- the landlord has a reasonable belief that someone is living in the apartment who should not be
- you have vacated the unit
Generally, if a landlord has given you notice they can enter your apartment for a business reason. Giving notice can be things like calling and leaving a voicemail or a note on the door. The notice to enter has to make sense for the reason given. Remember, this rule does not count in an emergency.
For example, if the landlord sets up an appointment with a plumber a week in advance, the landlord should tell you about the appointment a week in advance. If the landlord learns of a city inspection the morning before the inspectors come, they should tell you as soon as they know about it.
When a Landlord Can Come in Without Prior Notice
Only in special situations can your landlord enter your apartment without prior notice. The landlord can come in if they have good reason to think certain dangerous or illegal things are going on. These are things like
- people or property might get hurt because of maintenance, security or law enforcement,
- a tenant might be in danger or hurt,
- there are illegal things going on.
If your landlord enters your unit when you are not there and has not given you notice about it, they have to leave you a written notice that they entered and why.
When A Landlord Can Come in Without Permission
The landlord can only enter without permission
- if the lease says that they can (but they still have to give you “reasonable notice”),
- if there is an emergency, or
- if the landlord has a business reason to enter and tries to give you reasonable notice.
Enforcement
You can enforce your right to privacy. If the landlord enters without giving you notice, you can sue the landlord. You can ask for lower rent, get your security deposit back and $500 for each time they did it and reasonable attorney fees.
You can also enforce your privacy rights in a Rent Escrow action (see “What happens in a Rent Escrow case?” in Chapter 7) or when defending an eviction case (see Chapter 9).
If the problem continues, you may be able to get out of your lease. Call a lawyer or your local legal services office if you need help with writing and filing a complaint to stand up for your right to privacy.
Renters' Tax Credit
When you pay rent, some of that money is for property taxes for the building where you live. In Minnesota, some renters can get part of this money back as a refund.
The refund depends on your income and the amount of rent you paid that year. You can get this tax refund if you rent in a building where the landlord pays property taxes and if you are below a certain income.
To claim the credit, you must file an income tax return and provide your Certificate of Rent Paid (CRP).
- The landlord must give you the Certificate of Rent Paid (CRP) by January 31 of each year.
You file for a renter’s tax credit at the same time that you file your State of Minnesota income tax return. You can find more information on the Minnesota Department of Revenue’s website.
If The Landlord Does Not Give You the CRP
If the landlord does not give you the CRP, call the landlord and remind them. If you still do not get your CRP, then take the following steps.
- Write a letter to the landlord. Put in it the amount of rent you paid for the year and ask for your CRP. Keep a copy of your letter. If you have not received a response in 2 weeks or so, you may try the following
- Call the Department of Revenue and ask them to fine your landlord for not giving you your CRP.
- Ask the Minnesota Department of Revenue (MDR) for a Rent Paid Affidavit (RPA) to fill out instead of a CRP. You can email individual.incometax@state.mn.us or call 651-296-3781 or 1-800-652-9094. More information can be found online.
You need receipts or some other proof of how much rent you paid. If you do not have receipts, use your lease or mail you got at the address and other evidence to show you lived there so the state should assume the rent was paid.
You get your Credit as a part of your income tax refund. If you have any questions, call the Minnesota Department of Revenue at 651-296-3781.
Discrimination and Reasonable Accommodations
It is illegal for a landlord to refuse to rent to you or treat you differently because of
- your race
- color
- creed
- religion
- national origin
- sex
- marital status
- sexual orientation
- disability
- age (in St. Paul only)
- having children (with some exceptions)
- getting public assistance or a rent subsidy
- having a Section 8 housing choice voucher (in Minneapolis only)
It is illegal discrimination for a landlord to turn down your application, cut services, raise rent, or evict you for any of these reasons.
If you have a disability, you may have the right to get a “reasonable accommodation.” Reasonable accommodations are changes that help you get into, keep or use the apartment. Reasonable accommodations can be things like
- Extra time to avoid eviction and get services to help you follow the rules of the lease. For example, hiring someone to help clean your apartment or finding a social worker to help fix arguments with the landlord or other tenants.
- Permission to keep a service dog or another animal that you need in the home because of your disability. You have the right to a service or support animal even if there is a “no pets” policy.
Usually, the landlord can ask you for letters or other proof from a doctor or other professional who knows your disability.
If you are entitled to a reasonable accommodation for this purpose, the landlord can’t charge you extra for the animal. If the landlord charges a “pet fee,” the landlord must tell you that there is no extra fee for your service or support animal.
A landlord who allows animals on the property can’t require that your animal be declawed or devocalized.
- A reserved parking spot close to the apartment door if you have trouble walking. You can ask for a reserved spot even if parking is usually on a first come, first served basis and there are other spots in the lot with “handicapped parking” signs.
If you feel that you have been discriminated against by a landlord, contact a lawyer. If you prove you are being discriminated against, you could get money, housing or other relief. Here are some agencies that may be able to help you.
- Legal aid (1-877-696-6529)
- Housing Discrimination Hotline - US Department of Housing and Urban Development (HUD) (1-800-669-9777, TTY: 800-927-9275) or online.
- Minnesota Department of Human Rights (1-800-657-3704, TTY: 612-296-1283)
More About Your Right to Organize
If you have problems with your landlord, your neighbors probably do too. Talking to your neighbors to see what problems you share and bringing them to your landlord together makes it harder for your landlord to ignore you. You can also do other actions with your neighbors to pressure on your landlord to make changes. This is called organzing.
You have the right to organize and create a tenants’ association to work together on problems. The landlord can’t retaliate against you for creating or being part of a tenant’s association.
Organizing can be especially helpful when there are problems coming up that are not illegal but are still harmful to you and your neighbors. Working together with your neighbors to bring the issue to your landlord might be the best way to make change when legal action is not possible.
What is a tenant association?
A tenant association is a group of neighbors who organize together to build power that helps them solve problems in their housing, especially problems that come up a lot and affect many of the members. A tenant association is usually the same as a tenant union, resident association, renters association, or renters union.
If you think organizing or forming a tenant association might help you and your neighbors, HOME Line can help you get started. You can learn more on their website.
Retaliation Is Illegal
Your landlord is not allowed to retaliate (get back at you or get revenge) against you because you stood up for your legal rights as a tenant (renter). The landlord can’t do things like raise your rent or ask you to move out to get back at you.
If the landlord files an eviction case or gives you a notice to move within 90 days of you standing up for your rights, make sure you tell the court what action you took that was your right.
- If it is within the 90 days, the judge assumes the landlord is retaliating unless they can show a good reason for eviction. The judge denies the eviction if the landlord can’t prove a good reason for it.
After 90 days you have to prove that the landlord is trying to get back at you if you go to court.
Ask the court to start counting the 90-day period from the time your landlord has done everything the judge ordered, like doing all repairs. You can defend yourself against eviction if you can show that your landlord is retaliating against you illegally.
If the landlord tries to evict you for not paying your rent, you can defend yourself by showing that the landlord raised your rent to retaliate against you illegally. To raise this defense, you must pay the old amount of your rent into court.
What can I do if my rights were violated?
In some cases, you have the right to go to court to enforce your rights. For example, if your landlord does not return your security deposit or illegally shuts off your utilities, you can sue them. Where the law says you can sue, you could get money back. And the landlord has to pay your legal fees if you win.
You can defend yourself against eviction by telling the court that the landlord broke the law. For example, a landlord can’t evict you to get back at you for something you did, like report a housing code violation. If you can show you are being evicted for something you had the right to do, the court can stop the eviction.
The Minnesota Attorney General also has the power to enforce your rights. If you think that your rights were violated, you can report it to the Minnesota Attorney General’s office by calling 1-800-657-3787 or online.
Cutubka 7. Guri Ka Saarida Sharciga ah
Habka Keliya Ee Sharciga Ah Ee Guri La Isaga Saarayo - Kiisaska Maxkamadeed Ee Guriga La Isaga Saaro
Haddii kireeyuhu kugu khasbo inaad guurto, waa in ay jirto dacwo maxkamadeed oo ah mid guriga la isaga saarayo (oo waagii hore la oran jiray "sharci-darro guri lagu haysto") oo adiga kaa dhan ah.
Mulkiilaha gurigu waa inuu ku siiyo 14-cisho oo ogaysiin ah ka hor inta uusan maxkammad ka xareysan dacwo guri ka saarid ah oo kiro bixin la’aan ku salaysan. Ogaysiisku waa inuu kuu sheegaa
- cadadka lacagta ah ee lagaa rabo oo ay ku jirto kiraddu, khidmadaha la soo daahida kiradda iyo lacago kale
- macaga iyo ciwaanka qofka kiradda qaadaya
iyo - akhbaar ku saabsan caawimaad dhanka sharciga ah iyo gargaar dhaqaale.
Mulkiilaha gurigu waa khasab inuu gacanta kaaga keeno ama boostada kuu soo dhigo ogaysiiska. Magaalooyinka qaarkood waxa ay u baahan yihiin ogaysiis intaa ka dheer.
Wax ogaysiin ah oo hore la iskama rabo haddii mulkiilaha gurigu uu yiraa waxa aad u jabisay si kale heshiiskii (lease) guriga aad ku daganeyd, marka laga reebo taa labo waxyaalood. Sharci dowladda dhexe leedahay oo la yiraa “CARES Act” ayaa u baahan in la siiyo 30-cisho oo ogaysiis ah dadka degan guryaha dowladda ama kuwa kiradooda la kabo, guryaha la kireeysto iyo saraha lagu qaatay amaahda (mortgages) dowladda dhexe ay damaanad qaado. Xafiis Gargaarka Dhanka Sharciyada ah (legal aid) ayaa kaa caawin kara inaad ogaato in gurigaagu ku jiro guryaha soo hoos gala sharciga CARES Act iyo in kale.
Dacwadaha maxkamadda ee la isaga saarayo guryaha ayaa lagugu sameyn karaa sababo badan awgood, sida
- in la bixin waayo kirada
- in la guriga laga guuri waayo ogeysiis ka dib
- in la jebiyo xeerarka kirada
- in si ula kac ah loo burburiyo guriga kirada
- in guryaha lagu sameeyo "dhibaato dadweyne" – sida iibinta ama haysashada daroogo guryaha dhexdooda.
Ashtakada maxkamadda uu ka xareeynayo mulkiilaha gurigi waa khasab inay ku jiraan
- Faahfaahino ku saabsan qaamaha mulkiilaha guriga uu sheeganayo
- Nuqul (copy) ah heshiiska qoraalka (lease) ah (haddii uu mid jiro)
- Nuqul (copy) ah xisaabta wixii qaan lacageed ee la sheegtay
iyo - Nuqul (copy) ah wixii ogaysiis ah ee uu mulkiilaha gurigu bixiyey si loo joojiyo heshiiska.
Haddii aad ku nooshahay guri dowladeed ama guri kiradiisa la kabo, ashtakadda waa khasab inay ku jirto nooca ay tahay kabiddu iyo hay’adda maamusha kabidda. Hadii aad ku nooshahay guri dowladeed ayna qoladda guriga sheegato inaad ku xadgudubtay heshiiska (lease) guriga aad ku degan tahay, ashtakaddu waa khasab inay kuu sheegto inaad xaq u leedahay inaad hesho qareen ay maxkamaddu kuu qabato.
Haddii uu kireeyuhu maxkamada ku guuleysto, garsooraha wuxuu kireeyaha u go'aamiyaa "Qoraalka La-noqonshada Guriga". Qoraalkaasi waa amar maxkamadeed oo kireystaha ku khasbaya in aad uga guurto 24 saac gudahood. Xaaladaha qaarkood garsooraha wuxuu soo qorayaa "sii joogid" (dibu-dhigid) ilaa iyo 7 maalmood si kireeyaha loo siiyo wakhti uu ku helo meel cusub oo uu ku noolaado. Taas macnaheedu waa in uu garsooruhu bixin doono 7 maalmood oo dheeraad ah oo looga guuro ka hor inta uusan Qoraalku dhaqan gelin. Marka Qoraalku dhaqan galo, kireeyuhu wuxuu haystaa 24 saac oo keliya si uu guriga uga guuro.
Dacwad-Dhageysiga Ka-Saaridda Guriga
- Markaad ogtahay in kireeyuhu bilaabay dacwad-dhageysiga maxkamadeed oo ah in guriga lagaa saarayo oo ay Dacwo iyo Waraaq Maxkamadeed (waa wax sharci-darro ah oo kuu sheegaya in aad timaaddo Maxkamadda Guryaha). Ha iloobin oo ha iska tuurin waraaqahaas. Ka fiirso sida aad ku hesho waraaqahaas. Waraaqaha waa in "la isugu keeno" sida saxda ah. Si dhakhso ah ula xiriir qareean ama xafiiska adeegyada sharciga ee deegaankaaga ee 1-(877) 696-6529.
- Dacwad-dhageysiga maxkamadda badanaa waxaa ballan la isu qabtaa 7 ilaa 14 maalmood ka dib markaad hesho Warqadda Maxkamadda iyo Dacwada.
- Warqadda Maxkamadda iyo Dacwada ayaa laguugu sheegi doonta sababta uu kireeyuhu kuu doonayo in aad guriga uga baxdo. Waxay sidoo kale ku qoran taariikhda, wakhtiga, iyo goobta dacwad-dhagaysiga maxkamadda. Haddii aad ku nooshahay degmada Hennepin ama Ramsey, kireeyuhu waxa kale oo uu ka codsan karaa garsooraha kirada aan la bixin ama lacag kale oo loo maleyn karo in lagugu leeyahay wakhtiga dacwad-dhageysiga ka saaridda guriga.
Warqadda Maxkamadda iyo Dacwada waxaa laga yaabaa in laguugu karaa kireeyuhu waxa uu kaaga saarayo guriga oo ah kiro aadan bixin. Haddii aad ogolaato in kiro lagugu leeyahay oo aad haysato lacag aad ku bixiso markaas waa in aad aaddo dacwad-dhageysiga maxkamadda.
Haddii guri ka saaridu ay bixin la’aan kiradda awgeed tahay, xilliga dhagaysiga dacwada waxa aad bixin kartaa cadadka lacagta kirada ee lagugu leeyahay iyo waliba khidmadaha kharashka dacwad maxkamad ka xareynta ah iyo wixii kale ee khidmado ah. Haddii aad sidaas sameyso waxaad "ku sii jiri kartaa" heshiiskaaga kirada oo garsooruhuna wuxuu go'aansan doonaa in aad joogi karto.
- Sidoo kale waa aad ku "gudi" kartaa wixii qaan ah ee lagugu leeyahay haddii barnaamij dowladdu leedahay ama urur samafal ahi uu siiyo hubaal qoraal ah mulkiilaha guriga oo oronaysa inay bixinayaan cadadka guud ee uu mulkiilaha gurigu kugu leeyahay.
Haddii aadan wada bixin karin lacagta laakiin aad waxyar bixin karto, markaas waxaa macquul ah in kireeyaha uu kiiska kula xalliyo oo uu kuu oggolaado inaad joogtid haddii aad raaci karto qorshaha lacag-bixinta.
- Waxaa muhiim in aad aaddo dacwad-dhageysiga maxkamadda. Haddii aad tagi weydo, waxaad si toos ugu ayaa kiiska lagaaga guuleystay. Waxaa lagaa rabaa in aad isla markaasba guurto. Waxa kale oo laga yaabaa in aad lacag bixiso.
- Keligaa ayaa aadi kara dacwad-dhageysiga ama waxaa ku raaci kara qareen ama qof u dooda arrimaha guryaha. Haddii aad adigu wakiil isaga tahay dacwad-dhegeysiga, talo ka doono qareen ama qofka u dooda arrimaha guryaha ka hor dacwad-dhageysiga.
- Ilaa aad heshiis wada gaartaan kireeyaha, kireeyuhu waa in uu dacwad-dhageysiga ku caddeeyo sababaha guriga lagaaga saarayo.
- Marka uu kireeyuhu dhammeysto, u sheeg garsooraha sababta aadan guriga uga guureyn. Hubso inaad u sheegto garsooraha wixii difaac ah ee aad u maleyneyso inaad haysato sida aargoosi, takoorid, iyo dhibaatooyin ah dayactirka. Waxaa fiican in la diyaariyo "Jawaab" qoran ka hor dacwad-dhageysiga maxkamadda. Ujeedada "Jawaabta" waa in laga jawaabo liiska cabashooyin adiga kaa dhan ah. Waxaa jira khidmaddo la bixiyo si loo xareeyo Jawaab, laakiin maxkamaddu waa ay kaa saamixi kartaa (masaabixid) khidmadda haddii aad danyar tahay. Waxa aad kala soo bixi kartaa (download) foomamka “Khidmad Saamixida” shabakadda (website) maxkamadda ee https://mncourts.gov/getforms/fee-waiver
Sidoo kale, keen dhammaan caddeynta aad ku taageerayso kiiskaaga, sida sawirro, caddeymo, waraaqo, markhaatiyaal, warbixinta kormeerka, amarrada hagaajinta, iwm. Weydii su'aalaha aad qabto haddii aadan fahmin waxa dhacaya.
Garsooraha ama dhexdhexaadiyuhu wuxuu kiiska u diri karaa maxkamad haddii ay jiraan "ismaandhaaf dhab ah" oo ku saabsan kiiska (tusaale ahaan, haddii adiga iyo kireeyaha aad isku khilaaftaan haddii kirada la bixiyey). Maxkamadeyntu badanaa waxay noqon doontaa dhowr maalmood gudahood laga bilaabo taariikhdii maxkamadda koowaad. Maxkamadeynta waa in aad ku soo bandhigto gebi ahaan caddeymahaaga, sida sawirro ama caddeymo. Waa inaad diyaar u ahaato inaad sheegto hadalka qeybtaada sida ugu faahfaahsan iyo inaad keento markhaati kasta oo kiiskaaga taageere u ah. Uma baahnid qareen xilliga maxkamadeynta, laakiin waxaa fiican ah in aad si dhakhso leh ula xiriirto qareen ama adeegyada sharciga ee deegaankaaga haddii laguu qabto ballan ah maxkamadeyn wac 1-(877) 696-6529.
- Ka dib dacwad-dhageysiga adiga iyo kireeyaha, garsooraha ama dhexdhexaadiyaha ayaa go'aamin doona in aad guriga ka guureyso iyo in kale. Haddii aad ku guuleysato, guriga ayaad ku sii jiri doontaa. Haddii uu kireeyuhu ku guuleysto, garsooruhu waxa uu saxiixi doona Qoraal Haysashada oo kugu amreysa in aad guriga ka guurto.
- Haddii kireeyuhu ku guuleysto, u sheeg garsooraha in ay kugu adkaan doonto inaad isla markiiba guurto iyo inaad u baahan tahay xoogaa wakhti dheeraad ah. Garsooruhu waxa uu ku siin karaa 7 maalmood oo dheeraad ah oo aad ku guurto. Waa in aad codsato waqtiga dheeraadka ah si aad u hesho.
- Haddii lagaa guuleysto, waxaad haysataa 15 maalmood oo aad rafcaan uga qaadan karto go'aanka. Haddii aad rabto inaad rafcaan qaadato, isla markiiba la xiriir qareen. Haddii uu garsoore ku galay kiiska dacwadaadda Degmadda Hennepin (Hennepin County) ama Degmadda Ramsey (Ramsey County), waxa aad haysataa 10-cisho oo ku waydiisan karto xaakimka inuu dib u eego kiiskaaga haddii uu garsoorahu uga dhawaaqay go’aanka maxkamadda dhexdeeda ama waxa aad haysataa 13-cisho oo aad racfaan ku qaadan karto haddii uu garsoorahu soo saaray go’aankiisa isagoo qoraal ah ka dib dacwadda.
- Haddii aad racfaan qaadan weydo oo aad ka guuri weydo taariikhda garsooruhu kuu sheego, Ka-guuridda Guriga waa in siday tahay loo "fuliyo" (waxaa imaanaya) booliska magaalada. Markaas waxaad haysataa 24 saacadood oo ad ku guurto.
Difaacyo Guud Oo Ah Dacwado Maxkamadeed Oo Guri La Isaga Saaro
“Difaaciddu” waa dood ama sabab aad u sheegto maxkamada si ay ugu taageerto kiiskaaga. In kasta oo uusan buug-yarehan ka wada hadleyn gebi ahaan difaacyada suurtagalka ah, difaacyada ugu caansan waxaa ka mid ah. Haddii aad ku nooshahay guryaha dowladdu leedahay ama ay kabto, difaacyo dheeraad ah ayaa laga yaabaa in aad u isticmaasho kiiskaaga (eeg cutubka 9). La xiriir qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee degmadaada si aad u ogaato difaacyada loo isticmaalayo kiiskaaga wac 1-(877) 696-6529.
Bogga dambe ee buug-yarehan waxaad ku arkeysaa foom "Jawaab" ah oo aad u adeegsan karto in aad ku qorato difaacaaga si aad uga jawaabto cabasho ah (haynsasho sharci-darro ah) oo ka timaadda kireeyaha. Si aad u isticmaasho Jawaabtaas, samee waxyaabaha soo socda:
- Meesha loogu talagalay ku kala qoro magacyada dhinacyada iyo lambarka dacwada ee Warqadda Imaanshaha Maxkamadda
- Iska hubso difaacidda khuseysa kiiskaaga
- Saxiix oo taariikhda ku qor foomka
- Koobbi ka sii Jawaabta oo dhameystiran Maamulaha Maxkamadda oo koobbi kalena sii mulkiilaha guriga ah marka la joogo dacwad-dhageysiga adiguna hayso koobbi. Xusuusnow haddii aad danyar tahay waxa aad codsan kartaa ka saamixid khidmadda dacwo xareysiga (ee la yiraa “khidmad saamixid”).
Ogow
Foomka Jawaabta kuma jiro difaacyada qaarkooda khuseeya oo keliya guryaha dowladdu leedahay ama ay kabto. Haddii aad ku nooshahay guryaha dowladdu leedahay ama kuwa ay kabto (oo ay ku jiraan Section 8), la xiriir qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee deegaankaaga si aad uga hesho caawimaad.
Warqadaha Ka-Saaridda Guriga Ee Maxkamadda Oo La Waayo - “La Isu Gudbin Waayo”
Waxaa jira sharciyo ku saabsan sida laguugu soo gudbinayo (laguu siinayo) waraaqaha maxkamadda. Kireeyuhu kuma dacwayn karo si uu guriga kaaga saaro adigoo aan si sax ah u helin waraaqaha.
- Waa inaad hesho Waraaqda Yeerista Maxkamadda iyo Cabashada ugu yaraan 7 maalmood ka hor dacwad-dhageysiga maxkamadda.
- Xaaladaha badankood, Waraaqda Yeerista Maxkamadda iyo Cabashada waa in uu gacan-ka-dhiib, kuugu keeno qof kale oo aan ahayn kireeyaha. Geyntawarqadaha waa in la isku dayaa labo goor. Ugu yaraan mid ka mid ah isku daygu waa in uu noqdaa inta u dhexeysa 6-da ilaa 10-ka fiidnimo.
- Waraaqahaas waa inaan la siin qof aan ku nooleyn gurigaaga ama aan "ugu habbooneyn da' ahaan iyo taxaddar ahaam", sida ilmo yar.
- Markakeliya ee uu kireeyuhu ku soo diri karo waraaq cinwaankaaga waa haddii lagaa waayo degaanka ka dib marka waraaqaha la isku dayo laba jeer in la geeyo.
Ogeysiiska Kireeyaha, Diiwaangelinta Iyo Leysanka Kireynta
Ogeysiis
Kireeyaha kuma dacwoon karo in uu guriga kaa saarayo adigoon ogeyn magacyada iyo cinwaannada milkiilaha ama maamulaha guriga, iyo magacyada iyo cinwaannada wakiillada milkiilaha guriga oo adiga kaa qaadi kara ogeysiisyada.
Diiwaangelinta
Haddii uu kireeyuhu leeyahay magac ganacsiyeed oo aanu ahayn shirkad weyn, kireeyuhu waa in uu magaca ganacsiga ka diiwaangeliyo Xoghayaha Arrimaha Gobolka. Haddii kireeyuhu is diiwaan galin waayo, maxkamaddu waa in ay joojiso kiiska ka-saaridda guriga ilaa uu kireeyuhu is diiwaan geliyo. Hadday taasi dhacdo, kireeyuhu waa in uu ku siiyo $250. Taleefan kula xiriir Xoghayaha Arrimaha Gobolka 1-877-551-6767 si aad u hubiso in kireeyuhu uusan ahayn shirkad oo aad rabto inaad ogaato in uu magaca ganacsiga u diiwaan gashan yahay. Xoghayaha Arrimaha Gobolka ayaa ku siin kara caddeyn sheegeysa in uusan magac ganacsiga ah diiwaan gashneyn.
Leysanka Kirada
Minneapolis iyo magaalooyinka kale qaarkood waxa ay u baahan yihiin in kireeyuhu haysto leysan ama shatiga kirada ka hor inta aysan kireysan guryahooda. Haddii aad ogaato in gurigaagu uusan ruqsad haysan waa inaad ka heshaa diiwaanka waaxda guriyeynta in shati uusan jirin. Waa wax ku xiran magaaladaada, balse kireeyuhu waxa uu xaq u lahaan karaa inuu kaa saaro guriga marka aad bixin weydo kiradaada haddii uusan kireeyuhu haysan shati.
Dacwooyinka Kirada Marka La Bixin Waayo
Haddii ay Dacwadu sheegeyso in kiro lagugu leeyahay, waxaad heli doontaa difaac haddii aad caddeyn karto inaad kiradii iska bixisay mar hore. Maxkamadda keenso gebi ahaan caddeymaha, jeegaga la joojiyay, ama markhaatiyaal si aad ugu muujiso in aad kiradii bixisay. Waxaad kaloo haysataa difaac haddii mulkiilaha gurigaagu uusan ku siin ogaysiis 14-cisho oo ah in kiro lagugu leeyahay ama haddii qoladdu guriga aysan haysan shati kiro ama ay ku xadgudbaan sharciyada dowladda hoose ee kiradda.
Haddii aad bixisay qeyb ka mid ah kiradaada oo uusan kireeyuhu ku siin caddeyn sheegaya in aad bixiso inta kale ee kiradaada, kireeyaha ayaa laga yaabaa inuusan kaa saari karin guriga inta kale ee aadan bixin awgeed. Tan waxaa ka mid ah lacag-bixin wixii ah qeyb ahaan bisha ay maxkamaddu socoto. Si kastaba ha noqotee, weli waxaa laga yaabaa in kirada kugu leeyahay kireeyaha, oo waxaa lagaa ceshan karaa qeyb ka mid ah curaarta marka aad ka guureyso ama aad ku dacweyso Maxkamadda Dhexdhexaadinta si aad curaarta u qaadato.
Haddii kirada aadan dhiibin iyadoo sababtu tahay in mulkiilaha gurigu uusan sameynin hagaajinadii loo baahnaa ee guriga, waa inaad diyaar u ahaataa inaad bixiso kirada marka la rabo in la bixiyo inta uu kiisku ka dhamaanayo. Sidoo kale, soo qaado gebi ahaan sawirrada, waraaqaha kireeyaha, warbixinnada kormeerka, iyo markhaatiyaal wixii kugu caawin kara caddeynta kiiskaaga. Waxaad ka codsan kartaa garsooraha in uu yareeyo kiradaada dayactirka awgiis. (eeg “Mamnuucidda Guriga” cutubka 4)
Haddii aad maxkamadda keento kirada lagugu leeyahay (ama haddii aad bixisay kirada ka dib markii kireeyuhu kiiska kugu furay), waxaad ka codsan kartaa maxkamadda in ay ku siiso muddo 7 maalmood ah si aad ugu bixiso lacagta kireeyaha iyo tan daahidda haddii maxkamaddu kugu amarto in aad bixiso. Kharashka kireeyaha badanaa waxaa lagu dhex qoraa Dacwada.
Dacwooyinka Kordhinta Kirada
Haddii kireeyuhu si aan sax ahayn kuugu kordhiyo kirada, maxkamad waa in ay amarto in aadan bixin kororkaas. Kireeyuhu waa inuu ku siiyo ogeysiis sax ah oo lagu kordhinayo kirada oo mana kordhin karo kirada si uu kaaga aargoosto (eeg “Aargoosasho” cutubka 4). Waa inaad maxkamadda keento wixii kiro ah ee lagugu lahaa kororka ka hor. Haddii garsooruhu go'aamiyo in kororku sax ahaa, waa in aad bixisaa lacagta kirada ah ee la kordhiyey. Maxkamadda ayaa kuu sheegi doonta marka aad bixineyso kororka.
Difaacayada Dacwooyinka Kharashaadka La Bixin Waayo
Kireeyeyaal badan ayaa lacag dul saarta kirada lala soo daaho oo waxay ku soo daraan lacagta kirada. Haddii aadan ku qanacsaneyn lacag dulsaar ah, waa inaad u sheegto garsooraha. Xataa haddii heshiisku u oggol yahay inuu kireeyuhu cadsado lacagta daahitaanka, waxaa laga yaabaa in ay ansax noqon weydo lacagtaas. Sharci ahaan, lacagta soo-daahidda waa in ay ahaato mid macquul ah waana inay dabooshaa oo keliya kharashka uu kireeyuhu bixiyo markaad kirada la daahdo. Si ay sharci u noqoto, khidmadda la soo daahida kiraddu waa khasab inaysan ka badnaan 8% kiradda la iska rabo. Kala hadal qareen si aad u fahamto haddii ay lacagta daahitaanka kireeyaha sharci tahay.
Difaacayada Ogeysiiska Dacwadaha Ka-Saaridda Guriga
Haddii Dacwadu sheegeyso in aad heshay ogeysiis aad guriga uga guureyso oo aadan guurin, hubso inuu kireeyuhu ku siiyo ogeysiis habboon. Kireeyuhu caadi ahaan maahan in uu sabab la'aan kuu siiyo ogeysiiska, laakiin kaama aargoosan karo (eeg “Aargoosasho” cutubka 4). Haddii kireeyuhu kaa aqbalo kirada wixii ka dambeeya taariikhda la rabay in aad guurto, ogeysiiska guuridda waxba kama jiraan. Maxkamadda u keen gebi ahaan caddeymah, jeegaga la joojiyay, ama markhaatiyaal si aad u caddeyso in kireeyuhu kaa qaatay kiro.
Difaacayada Dacwooyinka Jebinta Heshiiska
Haddii Dacwadu sheegeyso in aad jebisay heshiiska kirada oo aadan waxba jebin, maxkamada keen sawirro, dukumiintiyo, caddeymo, iyo markhaatiyaal si ay kaaga caawiyaan in aad caddeyso kiiskaaga. Haddii kireeyuhu kaa qaato kirada ka dib taariikhaha uu kireeyuhu ku yiri waad jebisay heshiiska, kireeyaha waxa uu ka tanaasulay xaquuqda uu u leeyahay in uu sababtaas kaaga saaro guriga.
Haddii ashtakaddu ay leedahay waxa aad u ogolaatay maan-dooriyeyaal sharci-darro ah guriga, waxaa kolkaa difaac kuu noqon kara haddii dadka guriga kula degani ay iyagu maan-dooriyaha lahaayeen ama guriga ay u ogolaadeen, aan ka ahayn in mulkiilaha gurigu uu cadeyn karo inaad ogayd ama ay jirtay sabab aad ku ogaan kartay waxyaabahaa. Haysashadda iyo isticmaalka qaar ka mid ah laakiin aan ahayn dhamaan nooc walba oo kaanabas ah iminka waa sharci. Mulkiilaha gurigaaga kaama mamnuuci karo adiga ku haysiga wax walba oo ka sameynsan kaanabas, mida awoodeedu hooseeyso ee mayraxda ah ee la cuni karo iyo waxyaabaha laga soo dhiraandhiriyo mayraxda dadku isticmaalo. Siddoo kale, kaama uu mamnuuci karo mulkiilahu isticmaalka wax kaanabas ka sameysan ama waxyaabaha laga soo dhiraandhiriyo mayraxda ee dadku isticmaalo, laakiin waa uu kaa mamnuuci karaa inaad guriga sigaar ku qabto ama qaac ku afuufto.
Haddii aad naafo tahay oo aad aamminsan tahay in jebinta heshiiska ay la xiriirto naafannimadaada, waxaa laga yaabaa inaad difaac u haysato ka-saarista guriga haddii kireeyuhu uusan sameynin dedaal macquul ah si uu kuula shaqeeyo naafannimada awgeed. Waa inaad ka codsataa kireeyuhu in uu kugula shaqeeyo sharciga naafannimada. U sheeg qorshe macquul ah si looga hor tago dhibaatooyin kale oo dhaca mustaqbalka. Qor talada aad u sheegto.
Mulkiilaha gurigu kaagama saari karo guriga kugumana ganaaxi karo adiga, cid qoyskaaga ka mid ah, ama cid marti ahi wax ay ku sameysay guriga, oo aan ka ahayn
- in waxa dhacay ay ahaayeen dambi laga galay qof kale oo guriga degan, mulkiilaha guriga, ama shaqaalihiisa, ama
- in waxa dhacay ay dhaliyeen dambi ku helid qof aan shaqo ku lahayn guriga.
Haddii aad ku nooshahay guryaha dowladdu leedahay ama ay kabto, waxaa lagaaga saari karaa oo kaliya haddii ay jiraan xadgudubyo culus ama soo noqnoqda oo ku saabsan shuruudaha heshiiska, ama sabab kale oo sax ah. Si kastaba ha ahaatee, qaar ka mid ah dadka haysta Qeybta 8 hadda waa la joojin karaa sabab la'aan dhamaadka sannadka ugu horreeya ee heshiiska, ama dhammaadka muddada soo socota ee bilaabmeysa dhammaadka sannadka koowaad. Haddii aad ku nooshahay guri dowladeed qoladda guriguna ay tiraa waxaa aad jabisay heshiiskii (lease) guriga aad ku deganayd waxaa xaq u leedahay qareen ay maxkamaddu kuu qabato. Waa in aad la xiriirto qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee 1-(877) 696-6529 haddii wax su'aalo ah la qabo.
Difaacayada Dacwooyinka Jebinta Heshiiska Iyo Kirada Aan La Bixin
Haddii Cabashadu sheegeyso in lagaa saarayo kirada aan la bixin awgeed iyo jebinta heshiiska, maxkamaddu waxay fiirineysaa jebinta kirada marka hore. Waa in aadan maxkamadda ku bixin kirada aad haysay markaas. Haddii maxkamaddu go'aansato in aad jebisay heshiiska oo aad guureysid, maxkamadda kumma bixinaysid kiro aad hayso. Haddii ay maxkamadu go’aamiso inaadan jabin heshiiska (lease) guriga aad ku degan tahay, ka dib kolkaa maxkamaddu waxa ay geli arrinta sheegashadda qaanta kiro bixin la’aanta ah.
Waxaa Jira Difaacyo Kale Oo Ah Dacwadaha Ka-Saaridda Guriga
Xusuusnow in difaacyada aan kor ku soo sheegnay ay yihiin kaliya qaar ka mid ah difaacyada caamka ah ee laga heli karo kiisaska ah ka-saaridda guriga. Waa in aad la hadasho qareen si aad u hubiso inaad ka fakartay gebi ahaan difaacyada khuseeya kiiskaaga.
Amarka Ka-Saaridda Guriga
Haddii lagaa guuleysto dacwada ka-saaridda, garsooruhu wuxuu soo saari doonaa Amarka Ka-saridda Guriga (amar ah inaad guurto) oo adiga kaa dhan ah.
- Maalinta, ama wakhti kasta oo ka dambeeya, garsooruhu wuxuu ku leeyahay waa inaad guriga uga guurto oo kireeyaha waxa uu ka soo qaadan karaa Qoraalka maxkamadda oo uu u sii geyn karo booliiska.
- Booliisku waxa ay kuugu fulin doonaan Amarkaas sida ugu dhakhso badan, xataa isla maalintaas. Booliisku si toos ah kuugu dhiibi doona Qoraalka ama albaabka ayey kuugu dhejinayaan.
- Qoraalku wuxuu kuu sheegayaa inaad ka guurto guriga 24 saac gudahood.
- Haddii aad ku guuri weydo 24 saac gudahood, booliiska ayaa soo laabanaya oo si khasab ah kaaga saaraya guriga. Mararka qaarkood booliiska waxay ku qaadan kartaa in ka badan 24 saac inuu soo laabto.
Digniin!
Haddii lagaaga guuleysto dacwad-dhageysiga guuridda ah, raadso guri cusub isla markiiba. Haddii aad sii joogto guriga ka dib marka la gudbiyo Amarka, waxaad ku jirtaa khatar. Haddii aadan guuri karin ka hor intaan loo gudbin Qoraalka, ilaalso alaabadaada oo gurigaas ka soo qaado alaabta, sida waraaqaha muhiimka ah, daawada, dharka, cuntada qaarkeed, iwm. Marka khasab kaaga saarayo guriga, alaabtaada oo dhan waxaa lagu geyn doonaa meel alaabta lagu keydiyo.
Marka Mulkiilaha Gurigu uu Meel Dhigo Alaabtaadda
Kireeyuhu waa in uu meel ku xareeyo wixii alaab ah ee looga tago guriga ka dib marka booliisku khasab kaaga saaro guriga. Sababtaas awgeed waxaa muhiim ah inaad ka qaadato alaabtaada intii aad kari karto ka hor inta aan booliislu guriga kaa saarin. Kireeyuhu wuxuu alaabta kuu dhigi karaa gurigaaga cusub ama meel kale.
Haddii kireeyuhu alaabtaada dhigo meel ka baxsan dhismaha (meel kale), kireeyuhu wuxuu ballan i dhigi doonaa booliiska si uu u keeno dadka rara alaabta guryaha. Dadkaas ayaa soo rari doona alaabtaada oo dhan oo waxay dhigi doonaan maqaasiin.
- Si aad alaabtaada u soo ceshato, waa inaad bixiso kharashkii raridda, guurista, iyo maqaasiinka.
- Marka ay alaabtu maqaasiin sii taallo, waxaa kugu sii badan doonta lacagta.
- Haddii aad lacagta bixin weydo ilaa 28 maalmood gudahood, kireeyuhu wuxuu iibin karaa alaabtaada wuxuuna u isticmaali karaa lacagtaas inuu ku bixiyo kharashkii guuridda iyo maqaasiinka.
Ogow: Uma baahnid in aad bixiso kirada aadan bixin, kharashkii daahitaanka, ama curaar si aad alaabtaada u soo ceshato. Waxaad u baahan tahay oo keliya waa in aad bixiso kharashka guuritaanka iyo maqaasiinka haddii alaabta la geeyey meel ka baxsan dhismaha.
Sidda looga soo ceshado Alaabtaadda Mulkiilaha Guriga
Si aad u soo ceshato alaabtaada, waa in aad waraaq u soo qorto kireeyaha oo ka codsato in laguu soo celiyo alaabtaada. Koobbi ka reebo caddeynta.
Haddii kireeyuhu qorsheysto in uu alaabtaada dhigo maqaasiinka gruyaha (ee gurigaaga), kireeyuhu waa inuu kuugu soo celiyo alaabta 24 saacadood gudahood markaad ka dalbato.
Haddii alaabta la geeyey meel kale, kireeyuhu waa in uu alaabta kuugu soo celiyo 48 saacadood gudahood. Wakhtiyadaas kuma jiraan maalmaha sabtiga iyo axadaha iyo ciidaha.
Haddii kireeyuhu uusan kuu soo celin alaabtaada shakhsiga ah ka dib marka uu kaa helo waraaq, adiguna waxaad soo dacweyn kartaa in alaabta laguugu soo celiyo. Marka lagu daro bixinta qiimaha alaabta ama lagu amro kireeyaha inuu ku soo celiyo alaabtaada, garsoore ayaa ku amri kara kireeyuhu in uu ku siiyo lacag intii uu kaa haystay alaabta iyo kharashka qareenka.
Kireeyaha guriga waxa uu kugu dacweyn karaa wixii ku kacay raridda iyo keydinta alaabta. Kireeyuhu waa in uu alaabta haysan karaa 28 maalmood ka dib ogeysiiska dhabta ah ee markaad ka baxday guriga ama ka dib markii ay u muuqato kireeyaha in aad gurigii isaga baxday.
Kireeyuhu wuxuu iibin karaa ama ka takhalusi karaa alaabtaada ka dib markay ka soo wareegato 28 maalmood. Ugu yaraan 2 usbuuc ka hor iibinta alaabta, kireeyuhu waa in uu sameeyo dedaal macquul ah oo uu kugu wargelin karo. Lacagta iibka waxaa loo isticmaali doonaa in lagu bixiyo wixii deyn ah ee kireeyuhu kugu leeyahay. Si kastaba ha ahaatee, kireeyuhu waa in uu ku siiyo wixii lacag ah ee ka soo hara iibinta alaabtaada haddii aad uga soo codsato qoraal ahaan. Arrintaas oo ah difaacid waxaa ku jir dadka lagu dul iibsado guriga ama laga joojiyo amaahdii iibka guriga.
Masixidda Ama Qarinta Diiwaanka Maxkamadda Ee Ka-Saaridda Guriga
“Masixidda” macnaheedu waa qarinta diiwaan la heli karo oo ah dacwada maxkamadeed. Haddii lagaa masaxo diiwaan ah ka-saaridda guriga, markaas qofkii baaranaya feylasha maxkamadda ma heli karo diiwaanka kiiskaaga ee ah ka-saaridda guriga. Sharcigu ayaa oggol maxkamadaha in ay masaxaan dacwadaha ka-saaridda guryaha, laakiin waa marka ay jiraan xaalado aan badneyn. Haddii ay dacwad ah guri-ka-saarid kaa hor taagan tahay in aad guri hesho, wa in aad isku deydo in diiwaankaaga laga saaro. Laakiin waxaad fursad u haysataa oo keliya waa haddii aad ku guuleysato dacwad ah ka-saaridda guriga ama aad caddeyn karto in milkiiluhu kiiskaaga uu kugu soo oogay dacwad aan run ahayn.
Maxkammadu waa khasab inay masaxdo kiiska haddii
- Aad ku guulaysatay kiiska
- Adiga mulkiilaha gurigu aad ku heshiiseen tirtirida
- Guri ka saaridaaddu ay ahayd ugu yaraan sedex sanno ka hor
- Adiga iyo mulkiilaha gurigu aad kiiska waanwaan ku dhamayseen, aadna u hogaansantay dhamaan qodobaddii waanwaanta aadna waydiisatay maxkamadda tirtirid.
ama - Kiiska la baa’biyey sababtu si kasta ha noqotee
- In guriga lagala wareegayo mulkiilaha aadna ka guurtay guriga ka hor waqtigii aad ka guuri lahayd ama aadan marna helin wax ogaysiis oo oranaya waa inaad guurto iyadoo sababtu tahay la wareegidda guriga.
- Haddii aad waydiiso maxkamada, waxa aad tahay qof tacadi qoyska dhexdiisa ah horey loogu geystay, gurigana looga saaray si sharci-darro ah ka dib kolkii aad isticmaashay xaquuqdaada sidda sharcigu uu dhigayo si aad uga baxdo liiska heshiiska guriga.
Xataa haddii midna waxyaabahaa aysan jirin, maxkamaddu wali waa ay masaxi kartaa kiiskaaga haddii ay go’aansato in masaxidda kiiskaagu ay “cadahay inay tahay maslaxadda cadaaladdda,” iyo in “maslaxadda cadaaladdu” ay ka weyn tahay “maslaxadda dadweynaha ee ogaanta diiwaanka waxa ku jira.”
Waa in aad maxkamadda si qoraal ah uga soo codsato masixidda diiwaankaaga. Waxaa laga yaabaa in aad maxkamadda u sharraxdo sababta aad ugu maleyneyso in aad xaq u leedahay in wax lagaa masaxo. Codsigaas qoraalka ah waxaa loo yaqaan "mooshin" Maxkamadaha badankood waxay leeyihiin foomam ah “mooshin” oo aad isticmaali karto. Lacag ayaa la isaga qaadaa codsiga ah mooshin dambi lagu masayo. Waxaad ka soo codsan kartaa xoghaynta maxkamada sida aad mooshinka ugu hesho bilaash. La xiriir qareen ama xafiiska adeegyadda gargaarka sharciyadda ee khadkiisu yahay 1 (877) 696-6529 si lagaaga caawiyo tirtiridda kiiskaaga.
Haddii ay maxkamaddu kuu masaxdo diiwaankaaga, la xiriir xafiis kasta oo ka mid ah kuwa baarista kireystaha oo ka furan Minnesota si aad ugu sheegto. Sharciga ayaa sheegaya in shirkadaha baarista aysan soo sheegi karin guri-ka-saarid marka ay ogyihiin wax laga masaxay. Liiska shirkadaha baarista kireystaha Magaalooyinka Mataanaha ah waxaad ka eegan kartaa qeybta ugu dambeysa ee buugyarehan. Waxa kale oo laga yaabaa in aad ka helho liistada shirkadaha baarista kireystaha xafiisyada maxkamada.
Lead Poisoning
Lead can be found in paint or plaster, paint dust, the soil, and sometimes tap water. The most common sources of lead are older homes or apartments, homes in the inner city, and uncovered soil exposed to automobile fumes.
Lead poisoning can cause serious health problems, like
- permanent brain damage (causing paralysis, blindness or learning or mental disability),
- damage to kidneys and blood cells and
- infertility.
Children and pregnant people are the most at risk from lead. Lead can get into a child's bloodstream if they breathe the dust from paint or soil or eat even a small amount of paint chips or leaded soil.
All children should be screened regularly for lead as part of their regular doctor check-ups. A simple blood test can show lead levels in blood. Screening should be done as follows.
- Children under 24 months old– every 6 months
- Children aged 2-6 years old– once a year
- Pregnant people– regularly throughout the pregnancy
- All children– right away if the home has dusty window sills or if paint is peeling in the window sills, on railings, from the ceilings, or on the walls, floors or woodwork.
If you get Medical Assistance, the cost of screening should be covered under the Early and Periodic Screening, Diagnostic, and Treatment (EPSDT) program.
If someone in your family has high lead levels…
The state or local health department has to inspect to find the source of the lead whenever a child under 6 or a pregnant person has high levels of lead in their blood. They must inspect within 5 days after they are told about the high lead levels.
They inspect your home and all common areas of the apartment building. They also inspect any other place where the child or pregnant person spends a lot of time.
Making The Building “Lead Safe"
If the health department finds lead, the landlord must make the property "lead safe." They have to remove or cover (clean up) the lead source by a certain date (usually 2 to 4 weeks). This is always the landlord's responsibility, not yours.
A person from the health department should tell you if you should move during the clean-up. Fumes and dust from lead paint removal are very dangerous for children and pregnant people too. The person from the health department can also answer any questions about how your health is affected once the clean-up is done.
You can cancel your lease if you decide to leave your apartment during the clean-up. If you cancel your lease, the landlord has to give back your security deposit within 5 days plus any rent you paid in advance.
You also have the right to move out just for a while. The landlord has to let you move back in when the clean-up is done. You do not have to pay rent for the time you are out of the building. If you need money to move or for temporary housing, ask the health department for help.
Before moving back into your apartment, make sure the health inspector has come again and checked it. Also make sure that the landlord carefully cleaned up after the work was done.
If your landlord does not remove the lead, you can take any of the legal actions listed in this chapter. If you or your children have been harmed by the lead, you may also have a claim for money from your landlord. See a lawyer to make sure all parts of your claim are included in any lawsuit you start.
Cutubka 8. Guurida
Fatashaadda Guriga
Mulkiilaha gurigu waa inuu kula socodsiiyaa inaad dooran karto inaad codsato fatashaad guriga ka guuridiisa ka dib ah. Waa inaad u sheegto mulkiilaha guriga arrintan ka hor inta uusan dhamaan heshiiska (lease) guriga aad ku degan tahay ama ka dib kolka aad u sheegto mulkiilaha guriga inaad guurayso. Haddii aad codsato fatashaad guriga ah, mulkiilaha gurigu waa inuu ku sameeyaa fatashaadda shan cisho gudahood marka heshiiska (lease) uu dhamaanayo ama marka aad guurayso. Waxa aad xaq u leedahay inaad xaadir ahaato kolka fatashaada la sameynayo.
Xaaladda Guriga
Waa inaad uga tagto guriga sidii aad ugu timid markii aad soo degtay, marka laga reebo duugowga iyo dhammaadka caadiga ah. Si taxaddar leh u nadiifi. Markaad diyaar u tahay in aad ka baxdo, fiiri meel kasta si aad u hubiso in ay wax walba OKEEY yihiin. Haddii kireeyuhu ku qanco guriga, kireeyaha waa in uu waraaq ku qoro oo uu saxiixo. Koobbi naftaada u hayso adigu. Siddoo kale waa fikrad wacan inaad ka qaado sawiro taariikhi ku qiran tahay ama fiidyow guriga ka dib kolka la nadiifiyo.
Cutubka 9. Guryaha Dowladdu Leedahay Iyo Kuwa Ay Kabto
Guryaha Dowladdu Leedahay Iyo Kuwa Ay Kabto
Haddii aad ku nooshahay guryaha dowladda, ama kuwa caawiso ku saleysan mashruucyada (sida Section 8 ama dhismaha Section 236 building), ama kireysteyaasha la kaalmeeyo ee Section 8 Voucher, dhammaan difaacyada lagu sharxay buuggan waa ay ku khuseeyaan, sidoo kale. Waxa intaas sii dheer in aad leedahay xuquuqo iyo waajibaad dheeraad ah maxaa yeelay waxaad helaysaa kabid kaa caawisa bixinta kiradaada.
Xaquuqdaadda aad leedahay ee ku saabsan guryaha kiradooda la kabo waxa ay ku xiran tahay hadba barnaamijka aad qaybta ka tahay. Xaquuqaha guryaha kiradooda la kabo waxa ay noqon karaan kuwa yare adag in la ogaado, kolkaa la xiriir qareen ama xafiiska adeegyada gargaarka dhanka sharciyada (legal aid) ee deegaankaaga si aad caawimaad uga hesho haddii aad dhib ku qabto qolada aad uga jirto guryaha kiradooda la kabo. Kala xiriir xafiiska adeegyada gargaarka dhanka sharciyada (legal aid) ee deegaankaaga khadka ah 1-(877) 696-6529. Qaar badan oo ka mid ah ilaalinadaa siyaadadda ah waxa ay ku qoran yihiin heshiiska qoraalka ah ee ay u baahan yihiin dhamaan barnaamijyada guryaha kiradooda kaba.
Barnaamijyada badankooda mashruucyada ku saleysan ee lagu kabo dhismaha, waxaa lagaa saari karaa keliya haddii kireeyuhu haysto sabab macquul ah oo uu guriga kaaga saaro, mana ahan sabab kasta sida kirada ah bil-bil ee guryaha gaarka loo leeyahay. Dhismeyaasha badankooda mashruuca ku saleysan, kireeyuhu waa in uu sidoo kale bixiyo ogeysiis qoraal ka-saarid ah iyo xaq loogu leeyahay in lala kulmo kireeyaha si loo xalin karo dhibaatada iyadoon guriga laga guurin.
Kireystayaasha haysta Section 8 Voucher, oo ah halkaas oo aad ka qaadato kabista markaad ku guurto, heshiiska waa la burin karaa sabab la'aan marka uu dhammaado ka dib.
Qoladda gurigu waa ay kugu soo dalici kartaa khidmad uu sharcigu ogol yahay oo ku saabsan lacag la soo daahida. LAAKIIN KALIYA uun ku salaysan cadadka inta aad adigu mas’uulka ka tahay sidda uu dhigayo heshiiska liisku.
Inta badan guryaha dowladda ee la iska saarayo, waxaad xaq u leedahay dacwad-dhageysi rasmi ah oo aad hor tageyso qof ama guddiga ka socda Maamulka Guriyeynta ka hor inta aysan maxkamad guriga kaa saarin.
Oggolaanshaha
Dhammaan guryaha dowladda iyo barnaamijyada guryaha la kabo waxay leeyihiin xad dakhli ah oo loo eego codsadeyaasha. Qaar ka mid ah barnaamijyada guriyeynta ayaa sidoo kale ku xadeeya codsadeyaasha sida da' ama nooc naafannimo gaar ah. Maamulka guryaha ee deegaanka ama xafiiska guriyeynta ee HUD ee Minneapolis ayaa ku siin kara macluumaad ku saabsan xadka dakhliga.
Marka lagu daro dakhliga iyo xaq u yeelashada barnaamijka, shuruudo kale ayaa la iska rabaa. Shuruudahaas qaarkood waxaa ka mid ah:
- kirada oo lagu bixiyo wakhtigeeda
- heshiiska iyo sharciyada oo la raaco
- deriskaaga oo aan la dhibinb, iyo
- waxyeello inaan loo geysan guriga.
Si loo kala doorto dadka guriga deggaya, kireeyuhu wuxuu eegi karaa
- In uu kireeyeyaal kale ka soo hubsado in aad kiradaada bixin jirtay ama haddii aad dhib ku haysay deriskaaga.
- In uu taariikhda dambiyo aad soo gashay meel kasta ka soo baarto, booliska, danbi-baarista FBI, iyo/ama maxkamadaha.
- In uu soo baarto diiwaankaaga maxkamadda haddii kireyte uu si sharci darro ku deggenaa guri ama xafiisyada baarista kireystaha.
- In uu soo baarto sumcaddaada amaahda.
Haddii aad tahay dhibbane ay ku dhacday tacaddiyada qoyska gudihiisa, barnaamijka guriyeynta laguuguma diidi karo iyadoo sababtu tahay xadgudub laguu geystay. Tacaddiyada qoyska gudihiisa waxay noqon kartaa xadgudub lagugu sameeyo adiga ama xubin qoyskaaga ka mid ah, shukaansi rabshad la socoto iyo dabagelid. Wakaaladda guriyeyta ama kireeyaha waxay kaa codsan karaan inaad caddeyso tacaddiyada qoyska gudihiisa.
Haddii Laguu Diido Degidda Guryaha Dowladda
- Waxaad heleysaa go'aan qoran oo kuu sheegaya xuquuqdaada racfaanka.
- Waxaad xaq u leedahay inaad ogaato macluumaad kasta oo xun oo ay helaan kireeyaha guriga/maamulka guryaha. Inta badan waxaad xaq u leedahay in aad bixiso macluumaad kale si aad u saxi karto macluuaadka xun ee khaldan. Waxaad sidoo kale muujin kartaa in xaaladdaadu is beddeshay, sida in aad shaqo heshay ama aad talo-bixin ku jirto.
- Haddii aad dalbatay guri dowladeed oo ay ay kuu diideen Maamulka Guriyeynta, waxaad xaq u leedahay dacwad-dhageysi. Waxaad xaq u leedahay in aad baarto sababaha loo cuskaday in lagu diido codsigaaga iyo in aad saxdo wixii khalad ah. Dacwad-dhageysiga markuu socdo, gebi ahaan macluumaadka ku jira feylka Maamulka Guriyeynta ayaa la soo bandhigi doonaa.
- Dhammaan guryaha dowladda iyo kuwa ay kabto waxaad xaq ugu leedahay "qaabilaad macquul ah". Taas macnaheedu waa in aad weydiisan karto in sharciyada helidda ama waxyaabaha la beddelayo haddii aad u baahan tahay in aad beddesho naafannimo aad qabto awgeed. Codsiga aad rabto in lagu beddelo sharciyada waa in uu noqdaa mid macquul ah oo ku siinaya inaad si sinnaan ah u hesho hoyga.
Kirada
Shuruucda federaalka waxay xadeysaa kirada la kabo iyo guryaha dowladda dadka deggen in ay bixiyaan. Lacagta kirada waxay ku xiran tahay dakhligaaga. Kirada ay dadku ku bixiyaan guryaha dowladdu leedahay iyo kuwa ay kabto waa boqolkiiba 30 dakhligaaga ka dib marka laga jaro waxyaabo go'an, ama kirada ugu yar ee u qoran maamulka guriyeynta. Waa in aad haysato caddeynta dakhligaaga markaad guri codsaneysid waa inaad soo sheegto kororka dakhligaaga mar kasta. Haddii dakhligaagu hoos u dhaco, kiraduna waa ay kaa yaraaneysaa. Xaqiijin ah dakhliga iyo kirada ayaa la sameynayaa sannad kasta hal mar, laakiin waa inaad soo sheegto dakhligaaga iyo isbeddelka qoyska sida ku xusan sharciyada barnaamijka guriyeynta. Kirada oo la isku badiyo waxaa keeni kara difaaca ah dacwad maxkamadeed oo guriga la isaga saarayo. Haddii aad su'aalo ka qabto shuruudaha soo-sheegasho ama difaacidda guriga la iaga saarayo, waa in aad la xiriirto qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee degmada ee 1-(877) 696-6529.
Habka Cabashada - Haddii Aad Wax Ka Cabaneyso
Maamulka Guriyeyta waxay leeyihiin habraac ah cabashooyinka oo loogu tala galay dadka deggan guryaha dowladda. Kireeyeyaasha guryaha gaarka loo leeyahay wax waajibaad ah ma saarna. Waxaad laga caban karaa wax kasta oo uu kireeyaha gurigu sameeyo oo aad rumeysan tahay in ay khatar ku yihiin caafimaadkaaga iyo amnigaaga, ama lacagta kirada ah ee aad bixiso. Dhammaan codsiyada dacwad-dhageysiga cabashada waa in ay ahaadaan qoraal. Maamulka guriyeynta sida caadiga ah waa in uu sidoo kale adeegsadaa habka cabashada markay sheeganayaan inaad jabisay heshiiska kirada.
Gobolka Minnesota, Maamulka Guriyeynta ayaa laga yaabaa in ay ka tanaasulaan habka cabashada oo ay si toos ah u aadaan maxkamad si ay guriga kaaga saaraan markay ogaadaan in heshiiskaaga kirada uu khatar ku yahay caafimaadka ama amniga. Haddii laguu diido dacwad-dhageysiga cabashada, gaar ahaan ka hor dacwad-dhageysiga ah ka-saarida guriga, la xiriir xafiiska adeegyada sharciga ee deegaankaaga ama qof u dooda arrimaha guryaha.
Dacwad-dhageysiga cabashada waxaad ku leedahay 4 xuquuq oo muhiim ah:
- Waxaad xaq u leedahay inaad faylkaaga ku aragto xafiiska maamulka guryaha ka hor dacwad-dhageysiga cabashada rasmiga ah, sida dhammaan macluumaadka ay maamulku u adeegsanayaan cabashada.
- Waxaad xaq u leedahay inaad "su'aalo weydiiso" (su'aalo adiga kugu saabsan) iyo markhaatiyaasha kaa sameeyey cabashada. Maamulka guriyeynta ma soo bandhigi karo dacwad-dhagaysi ah markhaati la'aan si ay u sheegtaan dacwadooda.
- Waxaad xaq u leedahay in lagu matalo qareen ama qof kale oo aad keensato.
- Waxaad xaq u leedahay go'aan ku saleysan keliya caddeyn in lagu soo bandhigay dacwad-dhageysiga. Dadka go'aanka gaaraya ma tixgelin karaan wax caddeyn ah oo aan la keenin dacwad-dhageysiga.
Ka-Saaridda Guriga
Haddii aad ku nooshahay guryaha dowladda ee ah kuwa ku saleysan mashruucyo caawimaad ah, waxa guriyahaas lagaaga saari karo oo keliya waa sababo culus ama jebinta shuruudaha heshiiska kirada oo soo noqnoqda ama sababo kale oo macquul ah awgood. Waxa aad xaq u leedahay 30-cisho oo ogaysiin ah in lagu siiyo kolka guriga lagaa saarayo. Waxa aad xaq u leedahay qareen maxkamadu kuu qabato haddii mulkiilahu uu guriga kaaga saarayo jabin heshiiska (lease) guriga aad ku degan tahay.
Tusaaleyaal ah xadgudubka kirada ee daran waxaa ka mid ah
- in la bixin waayo kirada
- in si bareero ah loo waxyeelleeyo guryaha
- in la rabsheeyo kireysteyaasha kale
- fal-dambiyeed
Haddii aad tahay qof la kulmay tacaddiyo qoys gudihiis, lagaagama saari karo guriga xadgud uu qof kug sameeyey awgiis. Tacaddiyada qoyska gudihiisa waxay noqon kartaa xadgudub lagugu sameeyo adiga ama xubin qoyskaaga ka mid ah, shukaansi rabshad la socoto iyo dabagelid. Tan macnaheedu maaha in wakaalada guryaha ama kireeyuhu aysan dhaqan gelin karin xeerarka kale ee barnaamijka guryaha ama shuruudaha kale ee heshiiska kirada.
Tusaaleyaal ah xadgudubka kirada ah ee yaryar ee aasaaska u noqon kara ka-saarista haddii marar badan la sameeyo waxaa ka mid noqon kara diidmo soo-noqnoqot oo ah kormeeridda ballanteeda ama dayactirkeeda, ama bixinta kirada oo si joogto ah loola soo daaho. Xusuusnow, guri in lagaa saaro marar badan bixinta kirada awgeed waxa looga hortagi karo waa iyada oo si dhakhso ah loo soo sheego hoos u dhaca dakhliga. Warbixintaadu ha noqoto qoraal.
Waa in lagugula socodsiiyo sababta guriga lagaaga saarayo. Intaas waxaa sii dheer, qof ahaan markaad kireysato guryaha dowladda, waa in lagugula socodsiiyo xaqa aad u leedahay inaad codsato dacwad-dhageysi ah cabasho. Nooca ogaysiiska iyo wakhtiga kama-dambeysta ah ee lagu codsanayo rafcaan waxay ku xiran tahay nooca barnaamijka guriyeynta. Haddii aad hesho ogeysiis aad guri uga guureyso waa in aad la hadasho xafiiska adeegyada sharciga ee deegaankaaga ama qof u dooda guryaha. Xataa haddii lagaaga guuleysto dacwad-dhageysiga cabashada ah ee maamulka guryaha, lagagama saari karo guriga dacwo maxkamadeed iyadoo aysan dhicin iyo dacwad-dhagaysi maxkamadeed. Wakhtigaas ayaad fursad u haysataa in aad is difaacdo. Marka guriga lagaa saarayo (haysashada sharci-darrada ah) dacwad-dhageysiga waxaad sheegan kartaa gebi ahaan difaacyada horay looga soo hadlay ee kireeyaha guryaha caadiga ah/xiriirka kireystaha. Waxaa sidoo kale laguu hayaa kuwa guryaha dowladda, barnaamijyada guryaha ashruuca ah, ama kuwa Section 8 Voucher.
Wixii macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan Guryaha Dowladda, raadso buug-yare la yiraahdo Hoggaanka Guryaha Dowladda ee Mineasota (A Guide to Public Housing in Minnesota). Waxaad koobbi ka heli kartaa xafiiska kaalmada sharciga ee deegaankaaga ama intarnetka https://www.lawhelpmn.org/self-help-library/booklet/guide-public-housing-minnesota.
The Writ of Recovery
If the landlord wins, the judge issues a Writ of Recovery (eviction order) against you.
- Once the judge says you must move the landlord can pick up the Writ from the court clerk and take it to the law enforcement officer.
- The law enforcement officer serves the Writ to you as soon as possible, maybe even that day. The officer either hands the Writ to you directly or posts it on your door.
- The Writ tells you that you must move out of the property within 24 hours.
- If you do not move out within 24 hours, the officer has the power to come back and forcibly move you out of the apartment. Sometimes it may take the officer more than 24 hours to come back.
Warning! If the landlord wins, start looking for new housing right away. If you stay in your apartment after the Writ has been served, you are at risk. If you can’t move before the Writ is served, protect your things as much as possible by moving out your important personal papers, medicine, clothing, some food, etc. Once the law enforcement officer forces you out of your apartment, all of your things are put into storage.
When the Landlord Stores Your Stuff
The landlord has to store any of your things that are left in the apartment after the law enforcement officer forces you to move. This is why it is important to remove as many of your things as you can before the law enforcement officer makes you move. The landlord can store your things either in the apartment (“on the premises”) or somewhere else (“off the premises”).
“On the Premises”
To get your stuff back when it’s stored in the apartment, you must write your landlord and demand that they return your things. Keep a copy of your demand letter.
- The landlord must return your things to you within 24 hours of your demand letter.
“Off the Premises”
If the landlord plans to store your things off the premises (somewhere else), the landlord sets up a time for the law enforcement officer to come back with a mover. The movers pack up all of your things and put them in storage.
The landlord must keep your things for 28 days after they get the actual notice that you have abandoned the apartment or after it reasonably seems to the landlord that the unit has been abandoned.
The landlord may sell or get rid of your property after the 28-day period has ended. At least 2 weeks before the sale, the landlord must make a reasonable effort to let you know about the sale.
The money from the sale is used to pay off any debts you owe the landlord. But the landlord must give you any money left over from the sale of your property if you ask for it in writing. This protection includes tenants who had to move following a mortgage foreclosure or contract-for-deed cancellation.
- To get your stuff back, you must pay all packing, moving, and storage costs. The longer your things are in storage, the more you have to pay.
- If you do not pay to get your things back within 28 days, the landlord can sell them and use that money to pay the moving and storage costs.
- If you do pay, the landlord must return your things within 48 hours. This does not include weekends and holidays.
Note: You do not need to pay unpaid rent, late fees, or a security deposit before you get your stuff back. You only need to pay moving and storage costs if your things are stored off the premises.
If the landlord does not return your things after they get your demand letter or you pay for the costs, you can sue to get your things back. The judge can order the landlord
- give your things back to you,
- to pay you money for keeping your things from you,
- to pay for your attorney's fees, or
- to pay the value of your things.
The landlord can sue you for what it cost to move and store your property.
“Expunging” Eviction Court Records
“Expungement” means sealing the public record of a court action. If your eviction is expunged, then someone searching court files can’t find a record of your eviction case. Courts can expunge eviction cases, but only sometimes.
If an old eviction case is keeping you from getting housing, you may want to try for an expungement. But you only have a chance if you won the eviction case or can prove that the landlord brought a bad case against you.
The court must expunge the file if
- You won the case.
- You and your landlord agreed to an expungement.
- You and your landlord settled the case, you followed all the terms of the settlement, and you ask the court for an expungement.
- The case was dismissed for any reason.
- Your landlord’s property was in foreclosure and you moved out before the date you had to or you never got any notice that you had to move out because of the foreclosure.
- If you ask the court, you were a survivor of domestic violence and you were evicted illegally after you exercised your right under the law to break the lease.
Even if none of these things are true, the court can still expunge your case if it decides that expungement is “clearly in the interests of justice,” and the “interests of justice” outweigh “the public’s interest in knowing the record.”
You need to ask the court in writing to expunge your record. You may have to go to court to explain why you think you should be able to expunge. Your written request is called a “motion.” Most courts have forms for making “motions” which you could use.
Contact an attorney or your local legal services office at 1-877-696-6529 for help with your expungement.
You can find more information on eviction expungement and how to ask for one in our fact sheet Expunging an Eviction Case.
Note: If you get turned down for an apartment after your eviction is expunged, find out what tenant screening agency the landlord used. Call that screening agency to make sure they are not reporting the expunged eviction case.
Cutubka 10. Guryaha Dhismahoodu Warshad Soo Diyaariso
Guryaha Dhismahoodu Warshad Soo Diyaariso
Sida uu qabo sharciga Minnesota, kireysteyaasha deggan guryaha la dhiso ayagoo diyaarsan waxay leeyihiin xuquuq iyo waajibaad la mid ah kireysteyaasha kale ee deggan guryaha kale. Si kastaba ha ahaatee, waxaa sidoo kale jira sharciyo khuseeya xaalado gaar ah oo ku yimaada oo keliya guryaha la dhistoddobaatameeyadii ka dib.
Kuwani waa sharciyo khaas ah oo quseeya guryaha barxadaha lagu rakibto.
- Kirada waxaa la kordhin karaa laba jeer sanadkiiba.
- Kireeyaha guryaha la dhiso ayagoo diyaarsan waa in uu u isticmaalo heshiis qoran kireystaha marka uu meel ka kireynayo. Heshiiska qoran waa inuu sheegaa dhammaan shuruudaha iyo xaaladaha heshiiska. Arrintan waxa ay ka duwan tahay kireysteyaasha guryaha caadiga ah maxaa yeelay qaar ka mid ah kireeyeyaasha dhismayaashaas ayaa ku tiirsan heshiis afka ah oo ah kii kirada
- Kireeyaha dhulka waa in uu bixiyo ogeysiis qoran oo uu siiyo 60 maalmood ka hor kireyste intaan la beddelin wax sharci ah. Waxaa dhici karta in xeerar cusub loo sameeyo kiraystayaasha hadda jira kaliya haddii xeerarka cusubi ay yihiin kuwa macquul ah oo aan isbeddelo waaweyn ku sameynayn heshiiskii hore ee u dhaxeeyey kiraystaha iyo milkiilaha dhulka. Dhismeyaasha kale ee kirada ah, ogeysiiska loo baahan yahay in la beddelo xeerka wuxuu ku xiran yahay nooca kirada (sida mid caadi ah ama mid xilli go'an).
- Bixinta korontadda guryaha warshadda lagu soo diyaariyey waa ay ka duwan yihiin kuwa guryaha kale ee la kireeyo. Haddii mulkiilaha dhulku uu gaar kuugu soo dalaco korontadda iyadoo kiradda ka gooni ah uusana u sameyn mitir korontadda, kolkaa mulkiilaha dhulku waa inuu si si le’eg ugu qaybiyo biilka korontadda dadka guryaha ku jira. Haddii uu mulkiilaha dhulku uu u sameeyo mitir korontadda, kolkaa kiraystaha laguma soo dalaci karo wax ka badan inta loogu soo dalaco mulkiilaha dhulka, korontadda, gaaska, ama biyaha la isticmaalay. Mulkiilaha dhulku waa khasab inuu ugu qaybiyo wixii kharash go’an ah ee bil walba la soo dalaco (sidda, “dalacida lacagta mitirka”) si isle’eg dadka guryaha ku jira oo dhan.
- Kireysteyaasha guryaha warshad lagu soo diyaarshay waxa ay xaq u leeyihiin inay "abaabulaan" oo qabsadaan shirar ku saabsan arrimaha saameynaya kiraysteyaasha. Kireeyaha booska ma mamnuuci karo kuwaas ama wax kasta oo ay kireystuhu ugu hawlan yahay dan u gaar ah guriga. Si kastaba ha ahaatee, kireeyaha booska ayaa laga yaabaa in uu raaco sharciyada waqtiga, goobta, iyo qaabka hawshu u socoto.
Wixii macluumaad intaas ka sii badan oo ku saabsan sharciyada gaarka ah ee saameynaya kireysiga haddii aad ku nooshahay seeraha guryaha laga dul dhisto dhul kiro ah, kala xiriir qareen ama xafiiska adeegyada sharciga ee degmada ama ka eego www.LawHelpMN.org wixii macluumaad dheeraad ah.
Cold Weather
When you move out of an apartment, always tell the landlord that you moved, even if you do not give "proper" notice.
Tenants have to give landlords at least 3 days’ notice before moving any time between November 15 and April 15.
Tenants who do not give this 3-day notice may be found guilty of a criminal misdemeanor. The reason for this law is that plumbing may be damaged by freezing if the apartment is empty and unheated.
There is no law in Minnesota against landlords evicting tenants in the winter. You can be evicted at any time of year unless your lease says something different.
What if my roommate stays in the apartment?
If you shared the apartment and not everyone is moving out, the landlord can collect the total rent from the tenants that stay in the apartment. It could help to make sure your old roommate knows this, especially if they can’t get a new roommate right away.
Even after you move, you can be held responsible for your roommate's part of the rent if that person leaves without giving proper notice to the landlord or without paying the rent.
- To keep this from happening to you, give proper notice to the landlord that you are leaving and will not be responsible for future rent. This may not work if you signed a fixed term lease but should protect you in a month-to-month rental (periodic lease).
- If you end up paying the landlord because of something your old roommate did, you can sue your them to get money back in Conciliation Court.
Security Deposits
Landlords usually ask tenants to pay a security deposit (also called a damage deposit) when the tenant moves in. This is money that the landlord can use to cover any damages you cause to the apartment while you live there that are more than “normal wear and tear” or any unpaid rent. They have to give you back any money (with interest) that they don’t use for those purposes when you move out.
The landlord must return the deposit with interest to you or send a written explanation for keeping any part of the security deposit within 3 weeks (21 days) after you move out and they get your new mailing address.
- If your apartment is sold during the time you are renting, the deposit must be given to the new owner or the tenant within 60 days. But the new owner is responsible for returning the security deposit to you even if they never got it from the old landlord.
- If you moved out because the building was condemned, the landlord must return the security deposit within 5 days after you move (see “Condemnation” in Chapter 7).
You are not allowed to use the security deposit to pay the last month's rent. You should pay the last month's rent, move out, and wait for the landlord to return the security deposit after you move. Remember to give your landlord your new mailing address.
Interest
When you leave the apartment, the landlord must return your security deposit with interest. Interest on your security deposit is an amount of money that the landlord pays you because they kept your money while you lived in the apartment.
The interest amount changed so you get
- 3% annual interest on the deposit up until August 1, 2003 and
- 1% each year after that.
The interest on your security deposit starts to build up (accrue) once you pay all of the security deposit to the landlord. When you have paid the entire security deposit, the interest starts to build up the next month.
For example, if you move into an apartment in January that requires a $600 security deposit and the landlord allows you to pay the security deposit at a rate of $200 per month for January, February and March, the interest on the security deposit starts to build up in April (assuming the security deposit is fully paid by March).
“Normal Wear and Tear”
If there is any unpaid rent the landlord can take that amount out of the security deposit. If there are costs of getting the property back to the condition it was in when you moved in, the landlord can also take that cost out of the security deposit. These are things like cleaning, painting, new carpeting, etc.
But you do not have to pay for "normal wear and tear." Usually, "normal wear and tear" depends on the circumstances.
For example, if you lived in a place for 3 years and it needs repainting when you move, you can argue that this is normal wear and tear and you are not responsible.
But, if the home was freshly painted when you moved in 6 months ago and it needs repainting now, that probably will not be considered "normal wear and tear." So, you may have to pay.
If The Landlord Will Not Give Your Deposit Back
If the landlord does not send back your security deposit or a written explanation of why the security deposit is not being returned, you can sue your landlord for 2 times the amount of the deposit they kept plus interest.
Also, if your landlord withheld part of your deposit in "bad faith," you can be awarded up to $200 in "punitive damages." "Bad faith" means that the landlord knew that withholding the money was wrong but did it anyway.
If you got a written explanation and you disagree with your landlord's reasons for keeping the deposit, you can sue your landlord for return of the deposit. Your landlord will have to prove that the money was used for repairs.
You can bring these types of cases in Conciliation Court if your claim is for $20,000 or less. There is a filing fee to start the court case, but the court can waive (excuse) the fee if you cannot afford it. Ask the court clerk for the papers to waive the fee.
See our fact sheets Security Deposits and Conciliation Court.
To protect yourself, make a list of everything that is wrong with the apartment before moving out and have the landlord sign it. Compare this list with the list you prepared when moving into the apartment. Remember, it is very important to make a list before you move in and after you move out. See the Tenant's Repair List.
Magaalada Mataanaha Xafiisyadooda Baarista Kireystaha
Warqad tusmo ah oo Waydiinaysa Hay’ada soo Baarida Kiraystayaasha inay Tirtiraan Kiisaska la Masaxay.
Sample Letter Asking Tenant Screening Agency to Delete Expunged Cases
Warqad tusmo ah oo Waydiinaysa Hay’ada soo Baarida Kiraystayaasha inay Tirtiraan Kiisaska la Masaxay
Name:
RE: Expunged Eviction File
Court File No. __________
Magaca:
TIX: Galka Guri Ka Saarida La Tiritray
Galka Tirada Maxkamadda __________
Dear Directors:
Agaasimeyaasha Qaaliga ahow:
I am the tenant(s) listed in the enclosed expungement order(s).
Waxaan ahay Kirayste(tayaasha) lagu xusay Amarka(radda) tirtirida ah ee halkan ku jira.
Minnesota Statutes § 504B.241, Subd. 4 provides that “If a tenant screening service knows that a court file has been expunged, the tenant screening service shall delete any reference to that file in any data maintained or disseminated by the screening service.” Subdivision 2 states that “At the request of the individual, the residential tenant screening service must give notification of the deletions to persons who have received the residential tenant report within the past six months.”
Qobobka Sharciga ah ee Minnesota ee§ 504B.241, sadar hoosaadkiisa. 4 (Minnesota Statutes § 504B.241, Subd. 4) waxa uu dhigayaa in “haddii adeege soo baarid kirayste ahi uu og yahay in kiis maxkamadeed la tirtiray, kolkaa adeegaha soo baarida kiraystahu waa inuu ka masaxaa wixii tixraac ah ee la xiriira dacwadaa wixii macluumaad aruurin ah ee uu hayo ama uu qaybiyo adeegaha soo baarida kiraystaha ahi.” Sadarka hoosaad 2. (Subdivision 2) waxa uu sheegaa “Kolka uu ka shakhsigu codsado, adeega soo baaraha kiraystayaasha guryaha degaaanka ahi waa khasab inay ku siiyaan ogaysiis ku saabsan masaxidaha cidda heshay warbixinta kiraystaha guryaha deegaanka ah lixdii bilood ee la soo dhaafay gudahooda.”
We request that you delete all of your references to this court file, and that you give notification of the deletions to persons who have received the residential tenant report within the past six months. Minnesota law does not permit tenant screening agencies to request any additional information on tenants before taking this action.
Waxa aanu codsanaynaa in aad masaxdo dhamaan tixraacyada dacwadan maxkamadda, iyo inaad ku siiso ogaysiis ku saabsan cidda heshay warbixinta kiraystaha guryaha deegaanka ah lixdii bilood ee la soo dhaafay gudahooda. Sharciga Minnesota ma uu ogolaado in hay’adaha soo baarida kiraystayaashu ay codsadaan wax kale oo akhbaar ah oo ku saabsan kiraystaha ka hor inta aysan qaadin talaabadan.
Please contact me if you have any questions. Thank you.
Fadlan ila soo xiriir aniga hadii aad qabto wax su’aalo ah. Mahadsanid.
__________________________
Name of Tenant
Magaca Kiraystaha
Can I live in public housing?
All public housing and assisted housing programs have limits for how much income you can have. If you make too much money, then you can’t apply. The local Housing Authority (the office that runs public housing in your area) or the Minnesota HUD office in Minneapolis can give you information about income limits.
Some housing programs also only allow certain categories of people, like age limits or a particular type of disability.
People living in public housing have to do things that landlords expect, like
- paying rent on time,
- following the lease and rules,
- not disturbing your neighbors, and
- not damaging the property.
To choose residents the landlord may
- Check with other landlords to see if you paid your rent or if you disturbed your neighbors.
- Check your criminal history, with the police, FBI, and/or the court system.
- Check your record with the eviction court or a tenant screening agency.
- Check your credit history.
If you are a victim of domestic violence, a housing program can’t turn you down because of what the abuser did. Domestic violence can be violence against you or a family member, dating violence and stalking. The housing authority or landlord can ask you to prove the domestic violence.
If You Are “Denied Admission” to Public Housing
This is what you should know if you are “denied admission” (turned down) for public housing.
- You get a written decision that tells you about your appeal rights.
- You have the right to know any bad information the landlord/Housing Authority found. You often have the right to give other information to correct bad information that is wrong. You also can show that your situation has changed, like you got a job or are in counseling.
- If you applied for public housing and are rejected by the Housing Authority, you are entitled to a hearing. You have the right to examine the materials used to deny your application and to correct anything that is wrong. At the hearing, all the information in the Housing Authority’s file will be presented.
- In all public and assisted housing you have the right to “reasonable accommodation.” This means you can ask that admission rules or policies be changed if you need the change because of your disability. Your request to change rules has to be reasonable and give you equal access to the housing.
What is different about rent in public housing?
Federal laws set the amount of rent that assisted and public housing residents must pay. The amount of rent depends on your income. The rent for most tenants in public and assisted housing is either 30 percent of your income after certain deductions are made or the minimum rent set by the Housing Authority.
You must have proof of income when you apply. You must report income changes when they happen. If your income goes down, the rent usually goes down. “Recertification” (checking) of income and rent is done once a year, but you need to report income and family changes according to the housing program rules.
A rent overcharge can be a defense to an eviction court case. If you have questions about your reporting requirements or eviction defenses, you should contact a lawyer or your local legal services office at 1-877-696-6529.
Grievance Procedures – If You Have Complaints
Housing Authorities have grievance procedures (formal ways to make a complaint) for public housing residents. Private landlords do not have to do that.
You can begin the grievance process for anything done by the landlord that you believe affects or threatens your health and safety or the amount of rent you pay. All requests for a grievance hearing must be in writing.
The Housing Authority usually must also use the grievance process when it claims you have violated (broken the rules of) your lease. In Minnesota, Housing Authorities may waive (not use) the grievance procedure and go directly to court to evict when it claims the way you broke the rules of the lease threatens health or safety.
If you are not given a grievance hearing, especially before an eviction hearing, contact your local legal services office at 1-877-696-6529 or a housing advocate.
You have 4 important rights at a grievance hearing.
- You have the right to see your file in the Housing Authority’s office before the formal grievance hearing, including all the information the Housing Authority is using in its complaint.
- You have the right to “cross-examine” (ask them questions yourself) the witnesses who have made complaints. The Housing Authority can’t present complaints at the hearing without the witnesses to prove the story.
- You have the right to be represented by a lawyer or any other person you choose.
- You have the right to a decision based on only the evidence presented at the hearing. The decision makers can’t consider any evidence not brought up at the hearing.
You can find more information about public housing grievance hearings in our booklet A Guide to Public Housing in Minnesota.
Public Housing Evictions
If you are living in public or project-based assisted housing, you can be evicted only for serious or repeated violations of important terms of the lease or for other good reasons.
- You have the right to a 30-day notice of eviction.
- You have the right to a court-appointed lawyer if your landlord is evicting you for violating the lease.
Examples of serious lease violations include
- not paying rent
- intentional damage of property
- violence to other tenants
- criminal activity
Examples of minor lease violations that may be a basis for eviction if they are repeated may include repeated refusal to permit scheduled inspections or repairs, or repeated late payment of rent. Remember, many evictions for nonpayment of rent can be avoided by quickly reporting a reduction in income. Make your report in writing.
Note: If you are a victim of domestic violence, you can’t be evicted because of what the abuser did. Domestic violence can be violence against you or a family member, dating violence and stalking. This does not mean that the housing agency or landlord cannot enforce other housing program rules or other terms of the lease.
The Housing Authority/landlord must tell you the reason for the eviction. Also, as a public housing tenant, they must tell you about your right to ask for a grievance hearing. The type of notice and deadline to ask for an appeal depends on the type of housing program. If you get a notice to vacate, talk to your local legal services office by calling 1-877-696-6529 right away.
Even if you lose at the Housing Authority’s grievance hearing, you can’t be evicted without an eviction court case and a hearing in court. At the eviction hearing you can raise all of the defenses discussed earlier for private landlord housing. They are also available to you as a resident in a public, project-based assisted housing program, or as a Section 8 Voucher holder.
You can learn more about public housing evictions in our fact sheet Public Housing Evictions.
For more information about public housing, get a copy of our booklet called A Guide to Public Housing in Minnesota.
Chapter 12: Manufactured Home Parks
What is different for renters in manufactured home parks?
Under Minnesota law, tenants in manufactured (mobile) home parks have the same rights and responsibilities as tenants in other rental housing. And there are also more laws that protect renters in manufactured home parks.
- The manufactured home park owner has to use a written “rental agreement” (lease) with a tenant when renting a lot. The written agreement must state all the terms and conditions of the agreement.
- The park owner can only raise the rent 2 times a year.
- The park owner must give a 60-day written notice to a tenant before changing any park rule.
New rules must be reasonable and not make major changes to the original agreement between the tenant and park owner.
- If the park owner charges for utilities separately from rent and doesn’t meter the utility service, then the park owner has to divide the bill equally among the lots.
- If the park owner meters the utility service, then the tenant can’t be charged more than the park owner is charged for the actual electricity, gas, or water used. The park owner must divide up any set monthly charges (like a “meters charge”) equally among the lots.
- You have the right as a tenant in a manufactured home parks to "organize" and hold meetings about issues affecting you and your neighbors.
Park owners can’t make rules against organizing or any other activity tenants use to express themselves. But park owners can make rules that limit the time, place, and manner of these activities.
For more information on your rights as a tenant in a manufactured home park, call a lawyer or your local legal services office at 1-877-696-6529.
You can also find helpful resources on the Minnesota Attorney General’s website.