Racfaan Uga Qaadashada Macaashka Dadaweynaha Maxkamadda Degmada

Xogtan urursan waxaa loogu talo galay oo KALIYA dadka horey uga qeyb qaatay dhageysiga dadweynaha u furan ee gargaarka dadweynaha ee Waaxda Adeegga Dadweynaha (DHS) ama Hay’adda Ilmaha, Da’ yarta iyo Qoysaska (DCYF), ee loo soo diray go’aan ama amar. Isla xaakimyaddaa ayaa u gaara go’aanadda racfaanadda hay’adda DHS iyo DCYF.

DHS ku waa barnaamijyadda caawiya dadka waaweyn – sidda Gargaarka Guud iyo MSA, iyo barnaamijyadda daryeeladda caafimaad sidda Medical Assistance iyo MinnesotaCare 

DCYF ku waa barnaamijyadda ka caawiya qoysaska ilmaha haysta – sidda MFIP, SNAP iyo gargaaradda haynta ilmaha.

Racfaanadda Maxkamadda Degmaddu waa ay dhib badan yihiin. Ka hel caawimaad qareen ama rugta iskaa isu caawinta (self-help) haddii aad awoodo.

MA AHA lambarka bulshada, ceymiska shaqo la’aanta ama dib u eegis lagu sameeyo dacwad ku saabsan diidmada adeegga ama gargaarka. 

Haddii ay dacwadaadu ku saabsan tahay cabasho aad ka cabaneyso gobolka Minnesota oo si xun kuula dhaqmay, akhri xogta urursan ee Waa Maxay Si Xun Ula Dhaqan Sidee Ayeyse U Saameyn Kartaa Shaqadeyda? 

Haddii ay dhageysi kuu qabteen DHS ama DCYF oo go’aanka ama amarka ay soo saareen aadan ku raacsaneyn waxyaabo dhawr ah ayaad sameyn kartaa. Waxa aad xafiiska racfaanka wweydiisan kartaa in ay eegaan go’aankooda. Xafiiska racfaanadda loo qaato ee DHS iyo DCYF ku waa isku mid. Taas waxaa lagu magacaabaa dib u tixgelin. Akhri xogta urursan ee Racfaan U Qaadashada DHS si aad u hesho macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan dib u tixgelinta. 

MUHIM: Waajib kuguma aha in aad weydiiso dib u tixgelin haddii aad dooneyso in aad Maxkamadda Degmada racfaan u qaado si toos ah.  Laakiin labada mar qura ma wada sameyn kartid.   HAKA diiwaangelin maxkamadda racfaan haddii aad weydiisatay in dib loo eego. Waa in aad sugtaa ilaa aad jawaab ka hesho dib u tixgelinta. 

Haddii aad horey u soo martay dib u tixgelinta oo aadan weli ku raacsaneyn go’aankooda AMA aad dooneyso in aadan weydiisan dib u tixgelin, racfaan ayaad uga qaadan kartaa maxkamadda degmada.   

Fiiro gaar ah: Maxkamadda Degmada waa maxkamadda ku taal degmada aad degan tahay.

Haddii aadan ku raacsanayn go’aanka soo baxa ka dib dacwo qaadidda ama dib u tixgelinta ka dib, waxa aad racfaan u qaadan kartaa Maxkmadda Degmada.  LAAKIIN U FIIRSO-inta badan dacwadaha lagu guuldareysto dhageysiga DHS ma aha kuwo ku wanaagsan racfaan ka qaadasho. Racfaanka Maxkamada Degmada laguma helo ra’yi cusub. Kuuma ogolaaneyso in aad dhageysi cusub dib u soo bilowdo. 

Maxkamadda Degmadu waxa ay eegtaa oo kaliya khaladaad waaweyn dhacay oo wax ka bedeli kara go’aankii hore. Hadii racfaanka DHS uu u dhaco si cadaalad ah iyo sida sharcigu dhigayo, Maxkamaddu Degmadu ma bedesho go’aanka. 

Racfaaan ka qaado oo kaliya haddii:

• Ay jirto sabab sharci ah. Sida inaad soo bandhigi karto in go’aanka DHS ama DCYF yahay mid aan sharciga la raacin. Ama xaakimku waxa uu sameeyey khalad habraaca ah oo ka dhigay in kiisku noqodo mid adiga kaa dhan noqda.
  AMA
• Aad heyso cadeyn cusub. LAAKIIN waa in ay jirtaa sabab muujineysa in cadeynta aadan heysan amarkii hore. 
   

Sababtaas darteed, isku day in aad la tashato qareen ka hor inta aadan racfaan ka diiwaan gelin Maxkamadda Degmada.   In aad la tashato waxa ay ku caawineysaa marka aad dacwad xoog leh heysato oo racfaan loo qaadan karo.  Waxa kale oo qareenku kaa caawinayaa inuu kaala taliyo in aad racfaan qaadato iyo in kale.

Xafiiska dhanka sharciyada (legal aid) ee deegaankaagu waxaa dhici karta inuu awoodo inuu ku siiyo talo ama gudbin. Si aad u hesho kan deegaankaaga, wac 1-(877) 696-6529. Ama ka raadi caawimaad barnaamijyada kale ee ku jira barta www.lawhelpmn.org/so/providers-and-clinics.  

Dood Xagga Sharciga Ah: si aad ugu guuleysato racfaanka Maxkamadda Degmada waa inaad soo bandhigtaa in amarka DHS uu yahay mid aad sax aheyn maadaama la adeegsaday sharciyo aan xaaladda ku habooneyn ama aysan jirin cadeyn ku saleysan xaqiiiqada oo u taagan waxyaabaha dhacay. Xaqiiqda ah inaadan ku raacsanayn makhraati furka ama daliilaha ay qolada kale soo bandhigtay kuma filna inaad ku guulaysato racfaanka.

Cadeyn Cusub: haddii aad heyso cadeyn cusub OO ay jirto sabab macquul ah sababta aadan u soo bandhigin dhageysigii ugu horeeyey oo laga yaabo in ay kaa caawin laheyd in aad ku guuleysato dacwada. Sida haddii aadan ogeyn in ay jiraan qoraalo caawin kara dacwadaada markii ugu horeysay laakiin aad iminka heysato. Haddii ay tani dhacdo, Maxkamadda Degmaddu ma burin doonto go’aanka hay’adda. Laakiin, waxa ay dib ugu celiyaan hay’adda DHS ama DCYF ka si dacwo qaadid cusub loo sameeyo si loo eego daliisha cusub.

Kuwani waa qaar ka mid ah dacwadaha ku wanaagsan racfaanka: 

• Sharciga ayaa isbedelay kolkaa dakhliga qaarkii laguma daro xisaabta MFIP, laakiin xaakimku waxa uu adeegsaday sharcigii hore ee la bedelay.  
   
• Cayrtu waxa ay tiri aabaha ilmahaaga dhalay waa uu kula nool yahay. Xaakimkuna waa ku raacay waayo kama aad haysid ciwaan kale aabaha. Ka dib dhageysiga dacwada waxaa aad ogaatay in aabaha la xiray. Kolkii aad heshay warbixinta bilayska xiray uu qorayna waxaa ku qoran ciwaan kale oo uu leeyahay.   
   
• Degmaddu ay diido codsigaagga manfacyaddda. Ay yiraahdaan marna lama aadan soo xiriirin hawl-wadeenkaaga. Liiska cidda aad wacday ee telefankaaguna uu cadeynayo inaad wacday hawl-wadeenka. Xaakimkuna uusan kuu ogolaan inaad daliil ahaan u soo gudbiso liiska wicitaanka.

Go’aanku waxa uu ku yimaadaa boostadda, waxa aad heysataa 33 maalmood laga bilaabo taariikhda amarka. Tani waxaa la mid ah haddii uu yahay amarkii ugu dambeeyey laga soo bilaabo dhageysiga koowaad ama amarka dib u qiimeynta.  

Marmarka qaarkood waxaa dhici karta in laguugu keeno amarka kama dambaysta ah boostadda ama in gacanta lagaaga keeno. Haddii warqadaha laguugu keeno sidan kolkaa waxa aad haysataa 30 cisho laga bilaabo maalinta amarku soo baxay si aad racfaan ugu qaadato.

Xusuusnoow in Maxkamadda Degmada ay talaabo qaadi karto oo kaliya haddii aad racfaan qaadato.  Looma qabanayo dhageysiga si aad u soo bandhigto mar kale cadeynta oo dhan.   Waxaa laga yaabaa in maxkamadda degmadu eegto cadeymaha cusub LAAKIIN kaliya haddii cadeynta cusub aysan aheyn mid la heli karay markii uu socday dhageysiga DHS oo ay jirto sabab macquul ah.   Maxkamaddu waxa ay inta badan eegtaa haddii sarkaalka dhageystay dacwada uu sharciga si sax ah u adeegsaday. 

Haddii aadan qabsan karin qareen, waa in aad weli raacdaa nidaamka u degsan maxkamadda.   Waxa aad weydiisan kartaa caawinaad xafiiska adeegga dadweynaha ee maxkamadda degmada.  La socodsii in aad dooneyso in aad racfaan ka qaadato go’aanka DHS.   Waxaa jira sharciyo u gaar ah.  Ha hilmaamin in ay jirto taariikh u go’an racfaan qaadashada! U weydiiso caawinaad sida ugu dhaqsaha badan.

Buuxi ee ku lifaaqan ama qor qoraal aad adigu qortay ee “ogeysiiska Racfaanka” oo aad ku weydiisaneyo. Haddii aad waraaq u qorto, waa in aad xaqiijisaa in aad macluumaadkan ku soo darto: 

• Hay’adda degmada ee diiday codsigaaga.
• Goorta la qabtay dhageysigaaga (bisha, maalinta iyo sanadka)
• Taariikhda amarka diidmada ah uu ku soo gaaray.
• Haddii aad codsatay ama aadan codsan dib u tixgelin.  
• Haddii aad codsatay dib u tixgelin, taariikhda amarka.
• In aadan ku raacsaneyn amarka.
• Sababta aad u aaminsan tahay in amarka wax laga bedelo. Qor waxyaabaha aad is leedahay DHS way ku khaldan tahay ama faahfaahin ka bixi cadeynta cusub iyo sababta aadan u heysan markii hore.  
• Soo raaci “Codsiga Qoraalka Dhageysiga.” Raac sida uu u qoran yahay foomka ku lifaaqan. Waxaa muhim kuu ah in aad hesho qoraalka dhageysiga iyo qoraalada kale ee dhageysiga. Qoraalka dhageysiga waa lacag la’aan haddii aad racfaan qaadaneyso haddii aanu racfaankaagu aheyn in si xun laguula dhaqmay. 
• Haddii aad dooneyso in dhageysi laguu qabto
• Qor magacaaga oo sadexan iyo cinwaankaaga oo soo raaci telefoonkaaga iyo iimeylkaaga. 
• Ku qor taariikhda oo saxiix.

Hubi inaad ku darto:

• Nuqul (koobi) amarka DHS ama DCYF 
• Nuqul amarka Dib U Tixgelinta haddii uu jiro. 
• Nuqul cadeynta cusub haddii aad heyso

Sawir ka sameyso warqadaha oo dhan inta aadan soo gudbin. Nuqul u dir DHS ama DCYF, dhinac sadexaad oo dacwadda qeyb ka ah haddii uu jiro adiguna nuqul ka reebo. Hubi inaad ku darto hay’addii markii hore go’aanka gaartay aadan ku raacsanayn. Sidda degmadda ama gobolka iyo wixii hay’adda ah ee qandaraas ku shaqeeya, sidda hay’adaha la talinta dhanka shaqooyinka ee MFIP ama bixiyeyaasha Gargaaradda Guryaha.

Tag maxkamaddad degmadaadda si aad u xareyso. Si aad u hesho maxkamadda degmadaadda, (find your district court) gal shabakadda www.mncourts.gov ka dibna riix “Find Courts” ka dibna gal ama riix degmadaadda. Waa ra’yi wacan inaad ula tagto warqadahaaga dadka jooga rugta iskaa isu-caawinta ee degmadaada ka hor inta aadan xareyn si kolkaa ay kuula eegaan adiga loona hubiyo inay hagaagsan yihiin

“Gaarsiinta” waxaa loolajeedaa in boostada loogu diro ama gacanta laga saaro warqadaha racfaanka dadka kale ama hay’adaha qeybta ka ah dacwadda. Dhamaan hay’adaha ku xusan amarka kama dambeysta ah ee waa in la gaarsiiyaa dhamaan qoraaladda aad maxkamadda ka diiwaangelisay oo isku mid ah. Kuwaa waxaa ku jira Gudoomiyaha DHS ama DCYF, xafiiska Adeegyada Bulshada ee Degmaddda, qareen wakiil ka ah xafiiska Adeegyadda Bulshada haddii ay dacwo dhagaysi ay joogi lahayd arrintu. 

• Gaarsiinta waxa ay noqon kartaa  
       Boostada loo dhigo - boosatada caadiga ah ee tigidh lagu dhajiyo 
             AMA 
       Gacanta laga gaarsiiyo  - haddii aad dooneyso in aadan lacag ku bixin in aad 
       boostada ugu dirto dhinacyada kala duwan.

• Ka diiwaangeli Maxkamadda Degmada qoraalka asalka ah “Ogsiiska Racfaanka”, mid kasta oo ka mid ah “Adeega Gaarsiinta” oo dhamaantood la isku lifaaqay. Kala soo bax cinwaanka maxkamadda ee www.mncourts.gov. Ka dooro “Find Courts (raadi maxkamadda)” ka dibna geli degmada aad degan tahay.
   
• Lagaama doonayo lacagta diiwangelinta haddii aadan racfaan uga qaadaneyn dayac ama xad gudub laguu geystay.
   
• Waxaa dhici karta inaad ka xareysato dukumiintigaaga kaligaa khadka (online). Maxkamada Degmaddu waa inay ku siiso lambar aad wacdo haddii aad u baahan tahay caawimaad ah sameysiga akoon ama xareysiga.

• Waxaa DHS ama DCYF kaa soo gaaray qoraaladii aad u codsatay dhageysiga (qoraalkii dhageysiga, iyo warqadihii kale. Waxa lagu soo diraa boostada. Waxa ay mararka qaarkood qaadataa ilaa 30 maalmood in ay ku soo gaaraan. 
   
• Waxa aad waraaq ka heshay Maxkamadda Degmada oo lagu wargelinayo in qaaligu dacwadaada go’aan ka gaarayo iyo lambarka dacwadda. 
   
• Waxa aad haystaa fursad aad ku keento mudac qoraal ah oo faahfaahino badan leh. Waa inuu yiraa qoraalku sababta aad ugu malayso in hay’ada DHS ama DCYF ay khaldan tahay. La tasho xarunta iskaa-isu-caawinta ee maxkamadda degmadaadda si aad wax badan uga ogaato waxa la yiraa iyo sidda loo yiraa. Sidoo kale waydii goorta iyo sidda loo geeyo warqada.
   
• Haddii aad adiga ama hay'adaha kale aad weydiisateen in la qabto dhageysi, waxa ay qaadaneysaa ilaa 30 cisho ka dib marka uu idin soo gaaray qoraalka dhageysigii DHS ama DCYF si balan la idinkaga qabto Maxkamadda Degmada.  La xiriir xafiiska Maamulaha Maxkamadda haddii aad wax su’aal ah ka qabto balanta maxkamadda.
   
• Haddii aanay cidina weydiisan in dhageysi la qabto, qaaliga ayaa eegaya dacwadaada oo go’aan ka gaaraya 90 cisho gudahood. 
   
• Hadii aad su’aal ka qabto sida ay dacwaddu u socoto, la soo xiriir xogheynta qaaliga. U sheeg lambarka dacwadda marka aad la soo xiriirto. 

FIIRO GAAR AH: U toog hay warqad boostadda ku timaada ama emayl kaaga timaada Maxkamadda Degmadda. Si taxadar leh u akhri! Mar walba la socodsii Maxkamadda Degmadda ciwaankaaga boostadda iyo emaylkaaga. Haddii aad guurto, la socodsii Maxkamadda Degmada markiiba adiga qoraal ahaan ugu dir cinwaanka cusub iyo lambarka dacwadda.

Haddii adiga iyo hay’adaha kale aad weydiisaneysaan dhageysi maxkamadeed, Maxkamadda Degmada ayaa idiin soo direysa waraaq la idinku wargelinayo taariikhda dhageysiga.   Waa muhim in aad tagto oo ka qeyb qaadato dhageysiga. Haddii aadan tagin dhageysiga, waxaa suurogal in qaaligu baabi’iyo racfaankaaga. 

• Maxkamaddu waa dhici karta inay kuu qabato balan dacwo qaadid ah oo lagu qabanayo khadka Zoomka intii aad maxkamaddda imaan lahayd. Waa inaad hesho ogaysiis wata akhbaarta kulanka Zoomka. Hubi inaad joogto meel sharqan yar xilliga dacwo qaadida aadna xirto mayakafoonkaaga kolka aadan hadlayn. Ha cunin hana cabin wax xilliga dacwada lagu qaadayo Zoom ka. Haddii aad u isticmaasho telefan ama loox (tablet) Zoomka, hubi in dabkiisu uu buuxo.
   
• Haddii aad u baahato inaad dacwo qaadid Zoomka ah aad u bedelato mid iyadoo xaadir la yahay la qaadayo, ama aad ka bedelato dacwo qaadid iyadoo xaadir la yahay la qaadi lahaa oo aad u bedelato mid Zoom ah, ula xiriir Maamulka Maxkamadda si degdeg ah. Waydii inaad bedeli karto qorshaha. Arrintaasi waxa ay jirtaa maxkamadda inay bedelayaan goobta iyo in kale.  

Dhageysiga, waxa aad fursad u leedahay in aad qaaliga u soo bandhigto waxyaabaha aad is leedahay amarka DHS wuu ku khaldan yahay.  Waa arrrin wanaagsan in aad sii diyaarsato oo qorato fikradahaaga iyo waxyaabaha aad dooneyso in aad qaaliga u sheegto.  Fikradaha aad qorato horay u sii qaado. Xusuusnoow in aad heysato muddo gaaban oo aad ku sharaxdo mowqifkaaga.  Soo gaabi kana hadal nuxurka dacwadda.

Dhageysiga ka dib, Maxkamadda Degmada ayaa kuu soo direysa nuqul ka mid ah go’aanka qaaliga.  Haddii aadan ku raacsaneyn waxa aad racfaan uga qaadan kartaa Maxkamadda Racfaanka ee Minnesota.  La tasho qareen sida racfaanka loo qaato.  Waxaa jira taariikh u go’an qaadashada racfaanka, sidaa darteed qareen la tasho sida ugu dhaqsaha badan. 

Maxkamaddu waxa ay ku haysaa akhbaar faahfaahsan oo ku saabsan racfaan xareysiga shabakadeedda (website) ah www.mncourts.gov.